- 1. B.
타당하다. 호발설의 표현과 기발이승일도설의 차이는 이와 기가 실제로 완전히 떨어지는가의 문제가 아니라 발현을 어떻게 기술하는가에 있다.
Juist. Het verschil betreft verklaringen van het ontstaan van emoties, niet de vraag of beginsel en materiële kracht letterlijk gescheiden kunnen worden.
- 2. A.
옳은 조합이다. ㄱ: 둘의 공통 질문을 먼저 확인해야 진짜 대비가 성립한다. 서로 다른 학파의 이름만 암기해서는 호발과 일도의 차이가 드러나지 않는다. ㄹ: 호발설의 표현과 기발이승일도설의 차이는 이와 기가 실제로 완전히 떨어지는가의 문제가 아니라 발현을 어떻게 기술하는가에 있다.
Juiste combinatie. A: Het gedeelde vraagstuk is dat van morele emoties en hun ontstaan; dezelfde termen verklaren niet waarom twee theorieën uiteenlopen. D: Het verschil betreft verklaringen van het ontstaan van emoties, niet de vraag of beginsel en materiële kracht letterlijk gescheiden kunnen worden.
- 3. A.
타당하다. 공통 전제는 이기론이다. 발현의 경로에 대한 이견을 이 자체의 부정으로 읽어서는 안 된다.
Juist. Hun gemeenschappelijke begrippenkader is li-qi; meningsverschillen over het ontstaan ontkennen niet het bestaan van li zelf.
- 4. D.
옳은 조합이다. ㄷ: 공통 전제는 이기론이다. 발현의 경로에 대한 이견을 이 자체의 부정으로 읽어서는 안 된다. ㄹ: 맹자의 사단 개념과 조선 학자들의 이기론을 층위별로 읽어야 한다. 같은 단어의 사용이 동일한 논증을 뜻하지 않는다.
Juiste combinatie. C: Hun gemeenschappelijke begrippenkader is li-qi; meningsverschillen over het ontstaan ontkennen niet het bestaan van li zelf. D: Mencius levert de terminologie van morele kiemen, maar de beschrijvingen uit Joseon voegen daar een eigen metafysisch debat aan toe.
- 5. C.
타당하다. 정약용의 성기호설과 실천 강조는 성의 본질을 이로 설명하는 체계에 구체적 행위의 문제를 되묻는 데 적합하다.
Juist. Dasan vraagt naar de verwezenlijking van deugd naast een metafysische beschrijving van de natuur; het verschil zit in de nadruk, niet in het ontkennen van moraal.
- 6. A.
옳은 조합이다. ㄱ: 정확한 비교는 공통의 수양 문제를 인정하면서 성즉리와 성기호설의 설명 차이를 보존한다. ㄴ: 정약용의 성기호설과 실천 강조는 성의 본질을 이로 설명하는 체계에 구체적 행위의 문제를 되묻는 데 적합하다.
Juiste combinatie. A: Beide gaan over zelfcultivering, maar Zhu Xi's natuur-als-beginsel en Dasans moreel gerichte voorkeur zijn verschillende begrippen. B: Dasan vraagt naar de verwezenlijking van deugd naast een metafysische beschrijving van de natuur; het verschil zit in de nadruk, niet in het ontkennen van moraal.
- 7. C.
타당하다. 맹자의 사단은 출발점이고 주희의 격물치지는 배움의 방식을 다룬다. 둘은 연결되지만 같은 저술의 같은 구절이 아니다.
Juist. Morele kiemen en een uitgewerkt studieprogramma voor onderzoek bevinden zich op verschillende argumentatieve niveaus en in verschillende historische perioden.
- 8. D.
옳은 조합이다. ㄴ: 맹자의 사단은 출발점이고 주희의 격물치지는 배움의 방식을 다룬다. 둘은 연결되지만 같은 저술의 같은 구절이 아니다. ㄹ: 고전을 계승한다는 사실이 모든 문구의 저자를 동일하게 만들지는 않는다. 문헌의 시기와 논증의 기능을 각각 검토해야 한다.
Juiste combinatie. B: Morele kiemen en een uitgewerkt studieprogramma voor onderzoek bevinden zich op verschillende argumentatieve niveaus en in verschillende historische perioden. D: Intellectuele overdracht is niet hetzelfde als auteurschap; de chronologie van bronnen en de functie van elke leerstelling moeten worden bijgehouden.
- 9. B.
타당하다. 두 입장은 통치 질서라는 공통 질문에 서로 다른 우선순위를 제시한다. 유학을 무규범, 법가를 무제도로 오해해서는 안 된다.
Juist. Zij beantwoorden hetzelfde vraagstuk van orde met verschillende mechanismen: morele zelfcultivering tegenover bestuurlijk toepasbare instellingen.
- 10. A.
옳은 조합이다. ㄱ: 국가 운영이란 공통 주제로 묶어도 장치의 성격은 달라진다. 어느 것이 실효적인가를 묻는 것이 철학적 대비다. ㄴ: 두 입장은 통치 질서라는 공통 질문에 서로 다른 우선순위를 제시한다. 유학을 무규범, 법가를 무제도로 오해해서는 안 된다.
Juiste combinatie. A: Door de gemeenschappelijke beleidsvraag constant te houden, worden de concurrerende mechanismen zichtbaar en toetsbaar. B: Zij beantwoorden hetzelfde vraagstuk van orde met verschillende mechanismen: morele zelfcultivering tegenover bestuurlijk toepasbare instellingen.
- 11. A.
타당하다. 노자 계열의 무위는 과도한 작위에 대한 경계다. 예의 실천을 중시하는 공자와 같은 질서 문제를 다른 방식으로 다룬다.
Juist. Daoïstische kritiek richt zich op kunstmatig opgelegde regels en niet simpelweg op het aanbevelen van een uitgebreider confucianistisch ritueel programma.
- 12. B.
옳은 조합이다. ㄴ: 두 사상은 모두 질서를 논하지만 그 질서를 만드는 방법을 다르게 본다. 차이는 단순히 행동과 비행동의 양자택일이 아니다. ㄷ: 노자 계열의 무위는 과도한 작위에 대한 경계다. 예의 실천을 중시하는 공자와 같은 질서 문제를 다른 방식으로 다룬다.
Juiste combinatie. B: Het contrast gaat over hoe orde ontstaat, niet over een grove tegenstelling tussen alle handelingen en volledige inactiviteit. C: Daoïstische kritiek richt zich op kunstmatig opgelegde regels en niet simpelweg op het aanbevelen van een uitgebreider confucianistisch ritueel programma.
- 13. D.
타당하다. 화쟁은 충돌하는 교설을 논리적으로 검토하는 작업이다. 충돌을 없애기 위해 한쪽을 추방하는 을의 입장과 구별된다.
Juist. Hwa-jaeng onderzoekt hoe leerstellingen botsen of samenhangen; het is niet het willekeurig onderdrukken van één opvatting.
- 14. A.
옳은 조합이다. ㄴ: 화쟁은 충돌하는 교설을 논리적으로 검토하는 작업이다. 충돌을 없애기 위해 한쪽을 추방하는 을의 입장과 구별된다. ㄹ: 해석의 토대와 논쟁을 풀어 가는 방법을 나누어 읽어야 한다. 관련된 술어라고 하여 기능까지 같지는 않다.
Juiste combinatie. B: Hwa-jaeng onderzoekt hoe leerstellingen botsen of samenhangen; het is niet het willekeurig onderdrukken van één opvatting. D: Ene Geest benoemt een interpretatiehorizon; hwa-jaeng een manier om spanningen tussen leerstellingen te beoordelen.
- 15. A.
타당하다. 임윤지당의 주장은 단순한 여성 찬사가 아니라 성리학 내부에서 보편적 도덕 능력의 함의를 묻는 철학적 논증이다.
Juist. Zij onderzoekt een neoconfucianistische veronderstelling over morele mogelijkheden, niet slechts een uiting van maatschappelijke bewondering.
- 16. C.
옳은 조합이다. ㄴ: 문제의 초점은 사회적 지위가 아니라 덕을 기를 수 있는 능력이다. 두 질문을 구별해야 논증의 의미가 드러난다. ㄹ: 임윤지당의 주장은 단순한 여성 찬사가 아니라 성리학 내부에서 보편적 도덕 능력의 함의를 묻는 철학적 논증이다.
Juiste combinatie. B: De filosofische stelling betreft het vermogen tot deugd, niet een volledige theorie over juridische of maatschappelijke gelijkheid. D: Zij onderzoekt een neoconfucianistische veronderstelling over morele mogelijkheden, niet slechts een uiting van maatschappelijke bewondering.
- 17. A.
타당하다. 한비의 법·술·세는 개인의 선의와 별개로 행정을 통제하려는 장치다. 갑의 비판은 덕이 무가치하다는 주장보다 구체적이다.
Juist. Han Fei zoekt bestuurlijk toepasbare controles die onafhankelijk zijn van persoonlijke goedheid. Dat is preciezer dan beweren dat ethiek geen waarde heeft.
- 18. A.
옳은 조합이다. ㄴ: 통치론의 세 요소를 분해해서 읽으면 공자의 덕·예와 어떤 지점에서 충돌하는지 더 정확히 알 수 있다. ㄷ: 한비의 법·술·세는 개인의 선의와 별개로 행정을 통제하려는 장치다. 갑의 비판은 덕이 무가치하다는 주장보다 구체적이다.
Juiste combinatie. B: Het onderscheiden van de drie instrumenten maakt zichtbaar waarop de legalistische institutionele kritiek op moreel bestuur zich richt. C: Han Fei zoekt bestuurlijk toepasbare controles die onafhankelijk zijn van persoonlijke goedheid. Dat is preciezer dan beweren dat ethiek geen waarde heeft.
- 19. E.
타당하다. 공통 문제는 덕의 성장이다. 맹자는 확충을, 정약용은 선택과 행위를 강조하므로 자동 완성의 전제를 함께 경계한다.
Juist. Beide vereisen morele ontwikkeling, maar Mencius spreekt over het verzorgen van kiemen en Dasan benadrukt daadwerkelijk gemaakte keuzes.
- 20. A.
옳은 조합이다. ㄱ: 공통 문제는 덕의 성장이다. 맹자는 확충을, 정약용은 선택과 행위를 강조하므로 자동 완성의 전제를 함께 경계한다. ㄴ: 도덕의 기원과 덕의 실현은 같은 질문이 아니다. 관련을 따지되 한 학파의 용어를 다른 학파에 그대로 옮겨서는 안 된다.
Juiste combinatie. A: Beide vereisen morele ontwikkeling, maar Mencius spreekt over het verzorgen van kiemen en Dasan benadrukt daadwerkelijk gemaakte keuzes. B: Morele oorsprong onderscheiden van morele verwezenlijking voorkomt dat twee historische theorieën ten onrechte als gelijk worden gezien.