VELDGIDS / 05 · LEESWIJZER VOOR EXAMENS

Examens, ideeën en bewijzen

Lees over elke leerstelling en het bijbehorende bewijs voordat u de originele passages in examenstijl behandelt. De kernbegrippen, oefening in het herkennen van standpunten en volledige oefenreeks hieronder blijven ook zonder scripts toegankelijk.

Onderzoek gecontroleerd: 17 oktober 2026Toegang: GratisOnafhankelijkheid: Geen banden met exameninstanties

Redactioneel onderscheid: Officiële documenten bevestigen de genoemde examens, leerplankaders en toetsvormen. Wetenschappelijke bronnen onderbouwen de filosofische argumenten. Opname hier betekent niet dat een exameninstantie elke genoemde denker voorschrijft of dat een bepaalde vraag zal worden gesteld. Alle oefeningen zijn origineel en nooit overgenomen uit eerdere examens.

Dit is de volledige lees- en oefenomgeving. Hieronder volgt het oefenblad met oorspronkelijke passages, een motivering per antwoord, een afdrukbaar antwoordmodel en herhaling van opgeslagen fouten.

Exameninstantie: 大学入試センター (DNC)
Relevant vak: 「公共，倫理」; relevant curriculum in 高等学校「倫理」
Onderwijsfase: 高等学校2–3年 / upper secondary, especially exam-year students
Toetsvorm: Broninterpretatie en contextuele vergelijking met meerkeuzevragen met één beste antwoord

Gedocumenteerd: MEXT noemt Motoori Norinaga en Fukuzawa Yukichi expliciet. De gekozen Koreaans-Chinese vergelijkingen en alle andere Japanse figuren zijn redactionele verdieping. Beperking: Geen enkele DNC-verklaring garandeert dat een bepaalde denker op een toekomstig examen voorkomt. Dit zijn originele aanvullende oefeningen die aansluiten op het leerplan, geen volledige examencursus.

Officiële examen- en leerplandocumenten

令和８年度本試験の問題（公共，倫理） ↗大学入試センター
高等学校学習指導要領解説公民編 (2018 curriculum) ↗文部科学省

Leestraject met bronverwijzingen

Deze redactionele studieonderdelen behandelen achtereenvolgens de standpunten en contrasten die hieronder worden geoefend. De officiële leerplancontext wordt afzonderlijk vermeld, naast aanvullend filosofisch onderzoek.

01

仏教の身体と修行
Boeddhistische belichaming en beoefening

三密と即身成仏 · さんみつ・そくしんじょうぶつ

空海の真言密教では身・口・意の三密を仏のはたらきと響き合わせる実践が重要である。即身成仏は単に死後の救済を待つ立場ではない。
Voor Kūkai vormen lichamelijke, verbale en geestelijke praktijken (de Drie Mysteriën) een weg om in dit lichaam het boeddhaschap te verwezenlijken. Verlichting wordt niet simpelweg uitgesteld tot na de dood.

Denkersprofielen Kūkai ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

只管打坐・身心脱落 · しかんたざ・しんじんだつらく

道元は只管打坐を重んじ、身心脱落を修行の問題として説く。坐禅は悟りを買うための外的手段というより、修証一等という修行と証悟の不可分性から読む。
Dōgen benadrukt uitsluitend zitten en het loslaten van lichaam en geest. Door de eenheid van beoefening en verwezenlijking is meditatie niet louter een ruilhandeling die later een beloning oplevert.

Denkersprofielen Dōgen ↗ Bronmateriaal SEP ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

同じ仏教ではない · ひかくのしかた

空海の三密は真言密教の儀礼的実践、道元の只管打坐は禅の修行論である。両者に身体を重視する共通点はあっても、教理を交換可能な同義語として扱わない。
De rituele beoefening van het Shingon-boeddhisme en het zitten in het Sōtō-zenboeddhisme besteden beide aandacht aan lichamelijk handelen, maar hun leerstellingen en institutionele contexten zijn niet uitwisselbaar.

Denkersprofielen Kūkai ↗Dōgen ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Lees profielen Kūkai Dōgen Open oefeningen →

Leerplancontext en historische bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗
02

江戸古典学の方法
Filologie en de Weg in de Edoperiode

先王の道・古文辞学 · せんおうのみち・こぶんじがく

荻生徂徠は古語・古文辞の検討から先王の道を探り、礼楽・制度・政治を重視した。朱子学の内面の徳の完成だけを政治秩序の根拠とはしない。
Sorai bestudeert oude taal om de Weg van de vroegere koningen te reconstrueren. Hij benadrukt rituelen, muziek en instellingen boven de verwachting dat innerlijke morele volmaaktheid alleen een ordelijk bestuur waarborgt.

Denkersprofielen Ogyū Sorai ↗Zhu Xi ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

もののあはれとからごころ · もののあはれ・からごころ

本居宣長は古典文学の読みからもののあはれへの感受性を重視し、漢意による一律の道徳的解釈を警戒した。これは単なる反知性主義という意味ではない。
Motoori Norinaga hechtte waarde aan gevoeligheid voor literaire emoties en bekritiseerde het opleggen van Chinese interpretatiecategorieën. Het was filologisch onderzoek, geen eenvoudige weigering teksten te bestuderen.

Denkersprofielen Motoori Norinaga ↗ Bronmateriaal SEP ↗

二つの古典研究 · こてんのちがい

徂徠は古代中国の王の制度を読み直し、宣長は日本の古典に固有の表現を追究した。両者とも文献を読んだが、目標となる伝統も政治的含意も異なる。
Sorai en Norinaga verrichtten beiden nauwkeurig tekstonderzoek, maar richtten zich op verschillende tekstcorpora en doelen: Chinese koninklijke instellingen tegenover vroegere Japanse literaire gevoeligheid.

Denkersprofielen Ogyū Sorai ↗Motoori Norinaga ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Lees profielen Ogyū Sorai Motoori Norinaga Zhu Xi Open oefeningen →

Leerplancontext en historische bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗
03

近代の実学と経験
Modern onderwijs en moderne filosofie

実学と独立 · じつがく・どくりつじそん

福澤諭吉は『学問のすゝめ』の冒頭で人間の平等を論じ、学びによる独立を促す。ここでの実学は実生活を支える学問で、教育と社会制度の関係から読む。
Fukuzawa verbindt praktisch bruikbare kennis en onafhankelijkheid met maatschappelijke positie. Het begin van An Encouragement of Learning bepleit gelijkheid en maakt onderwijs tot een praktische burgerlijke aangelegenheid.

Denkersprofielen Fukuzawa Yukichi ↗ Bronmateriaal National Diet Library of Japan ↗National Diet Library, Japan ↗

純粋経験 · じゅんすいけいけん

西田幾多郎の初期の純粋経験は、見る主体と見られる客体を概念で分ける以前の経験を指す。単なる気分や印象の別名ではない。
Nishida's vroege ‘zuivere ervaring’ gaat vooraf aan de begripsmatige scheiding tussen het ervarende subject en het ervaren object; het is niet zomaar een ander woord voor gevoelens.

Denkersprofielen Nishida Kitarō ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

場所の論理 · ばしょのろんり

西田の後期の場所（basho）は経験の初期理論と同一ではなく、判断や存在が成立する包括的な場を思索する。思想の時期を分けて読もう。
Nishida ontwikkelde later een logica van plaats, waarmee hij het veld onderzocht waarbinnen oordelen en zijnden ontstaan. Zijn vroege en latere leerstellingen mogen niet tot één leus worden teruggebracht.

Denkersprofielen Nishida Kitarō ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

Lees profielen Fukuzawa Yukichi Nishida Kitarō Open oefeningen →

Leerplancontext en historische bronnen: 文部科学省 ↗National Diet Library of Japan ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗
04

東アジアの儒学
Chinese tradities in de Japanse ethiek

仁と礼 · じん・れい

孔子の仁は他者との倫理的関係を問い、礼は行為と秩序を形づくる。仁を一語の「優しさ」だけに、礼を空虚な作法だけに限定してはならない。
Bij Confucius betreft menselijkheid ethische betrekkingen, terwijl rituele gepastheid het handelen vormgeeft. Geen van beide kan worden herleid tot gevoel of lege etiquette.

Denkersprofielen Confucius ↗ Bronmateriaal SEP ↗

性善と四端 · せいぜん・したん

孟子は惻隠・羞悪・辞譲・是非の四端を徳の萌芽とみなした。「生まれた時点ですでに完成した聖人」という意味ではなく育成が必要である。
Mencius beschrijft mededogen, schaamte, eerbied en oordeelsvermogen als kiemen van deugden die nog moeten groeien, niet als automatisch aanwezige, volledig ontwikkelde deugden.

Denkersprofielen Mencius ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

朱熹の格物致知 · かくぶつちち

朱熹は理と気の枠組みの中で事物に即した理の探究を重視する。古典を通じた学問であっても徂徠と朱熹の「道」の理解は異なる。
Zhu Xi verbindt het onderzoeken van dingen met het onderkennen van het beginsel in een geordende wereld. Dat verschilt in nadruk van Sorai's gereconstrueerde instellingen van de vroegere koningen.

Denkersprofielen Zhu Xi ↗Ogyū Sorai ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

Lees profielen Confucius Mencius Zhu Xi Ogyū Sorai Open oefeningen →

Leerplancontext en historische bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗
05

比較読解と史料批判
Vergelijkend lezen en toeschrijving

史料と帰属 · しりょうのぎんみ

『老子』は単一著者の自伝としては扱いにくい伝承を持つ。無為自然は無責任な放置ではなく作為的強制を抑える統治観を含む。
De Laozi heeft een gelaagde tekstgeschiedenis. Handelen zonder dwang betekent niet eenvoudigweg niets doen of met zekerheid één auteursbiografie kennen.

Denkersprofielen Laozi (textual tradition) ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

法・術・勢の違い · ほう・じゅつ・せい

韓非をめぐる法は明確な基準、術は統治上の技法、勢は職位の権力に関わる。徳だけで政治が安定するとする説明とは異なる。
Han Fei's normen voor bestuur, bestuurlijke technieken en macht uit de positie staan tegenover een bestuursopvatting die uitsluitend op persoonlijke deugd vertrouwt.

Denkersprofielen Han Fei ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

後世から過去を見る危険 · ひこう

近代の国民国家や現代の試験区分を古代の思想家に当てはめない。日本の倫理学習に中国古典を並べる際も、それぞれの時代と伝播の経路を区別する。
Pas geen moderne nationale etiketten of examencategorieën toe op denkers uit de oudheid. Onderscheid hun oorspronkelijke context van de latere verwerking in het onderwijs.

Denkersprofielen Confucius ↗Laozi (textual tradition) ↗ Bronmateriaal Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

Lees profielen Laozi (textual tradition)Han Fei Confucius Open oefeningen →

Leerplancontext en historische bronnen: 大学入試センター ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

OEFENSTUDIO / JAPAN

Kernbegrippen, stemmen en argumenten

Draai een kaart om de leerstelling en bron te lezen. Herken daarna het filosofische standpunt zonder dat de naam in de vraag wordt gegeven.

Oefenkaarten met kernbegrippen 15 kaarten

Kies een begrip om de kaart om te draaien. Op de achterkant staan de uitleg in de oorspronkelijke taal, een vertaling en bronnen.

三密と即身成仏さんみつ・そくしんじょうぶつOmdraaien ↗

空海の真言密教では身・口・意の三密を仏のはたらきと響き合わせる実践が重要である。即身成仏は単に死後の救済を待つ立場ではない。

Voor Kūkai vormen lichamelijke, verbale en geestelijke praktijken (de Drie Mysteriën) een weg om in dit lichaam het boeddhaschap te verwezenlijken. Verlichting wordt niet simpelweg uitgesteld tot na de dood.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

只管打坐・身心脱落しかんたざ・しんじんだつらくOmdraaien ↗

道元は只管打坐を重んじ、身心脱落を修行の問題として説く。坐禅は悟りを買うための外的手段というより、修証一等という修行と証悟の不可分性から読む。

Dōgen benadrukt uitsluitend zitten en het loslaten van lichaam en geest. Door de eenheid van beoefening en verwezenlijking is meditatie niet louter een ruilhandeling die later een beloning oplevert.

SEP ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

同じ仏教ではないひかくのしかたOmdraaien ↗

空海の三密は真言密教の儀礼的実践、道元の只管打坐は禅の修行論である。両者に身体を重視する共通点はあっても、教理を交換可能な同義語として扱わない。

De rituele beoefening van het Shingon-boeddhisme en het zitten in het Sōtō-zenboeddhisme besteden beide aandacht aan lichamelijk handelen, maar hun leerstellingen en institutionele contexten zijn niet uitwisselbaar.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

先王の道・古文辞学せんおうのみち・こぶんじがくOmdraaien ↗

荻生徂徠は古語・古文辞の検討から先王の道を探り、礼楽・制度・政治を重視した。朱子学の内面の徳の完成だけを政治秩序の根拠とはしない。

Sorai bestudeert oude taal om de Weg van de vroegere koningen te reconstrueren. Hij benadrukt rituelen, muziek en instellingen boven de verwachting dat innerlijke morele volmaaktheid alleen een ordelijk bestuur waarborgt.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

もののあはれとからごころもののあはれ・からごころOmdraaien ↗

本居宣長は古典文学の読みからもののあはれへの感受性を重視し、漢意による一律の道徳的解釈を警戒した。これは単なる反知性主義という意味ではない。

Motoori Norinaga hechtte waarde aan gevoeligheid voor literaire emoties en bekritiseerde het opleggen van Chinese interpretatiecategorieën. Het was filologisch onderzoek, geen eenvoudige weigering teksten te bestuderen.

SEP ↗

二つの古典研究こてんのちがいOmdraaien ↗

徂徠は古代中国の王の制度を読み直し、宣長は日本の古典に固有の表現を追究した。両者とも文献を読んだが、目標となる伝統も政治的含意も異なる。

Sorai en Norinaga verrichtten beiden nauwkeurig tekstonderzoek, maar richtten zich op verschillende tekstcorpora en doelen: Chinese koninklijke instellingen tegenover vroegere Japanse literaire gevoeligheid.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

実学と独立じつがく・どくりつじそんOmdraaien ↗

福澤諭吉は『学問のすゝめ』の冒頭で人間の平等を論じ、学びによる独立を促す。ここでの実学は実生活を支える学問で、教育と社会制度の関係から読む。

Fukuzawa verbindt praktisch bruikbare kennis en onafhankelijkheid met maatschappelijke positie. Het begin van An Encouragement of Learning bepleit gelijkheid en maakt onderwijs tot een praktische burgerlijke aangelegenheid.

National Diet Library of Japan ↗National Diet Library, Japan ↗

純粋経験じゅんすいけいけんOmdraaien ↗

西田幾多郎の初期の純粋経験は、見る主体と見られる客体を概念で分ける以前の経験を指す。単なる気分や印象の別名ではない。

Nishida's vroege ‘zuivere ervaring’ gaat vooraf aan de begripsmatige scheiding tussen het ervarende subject en het ervaren object; het is niet zomaar een ander woord voor gevoelens.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

場所の論理ばしょのろんりOmdraaien ↗

西田の後期の場所（basho）は経験の初期理論と同一ではなく、判断や存在が成立する包括的な場を思索する。思想の時期を分けて読もう。

Nishida ontwikkelde later een logica van plaats, waarmee hij het veld onderzocht waarbinnen oordelen en zijnden ontstaan. Zijn vroege en latere leerstellingen mogen niet tot één leus worden teruggebracht.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

仁と礼じん・れいOmdraaien ↗

孔子の仁は他者との倫理的関係を問い、礼は行為と秩序を形づくる。仁を一語の「優しさ」だけに、礼を空虚な作法だけに限定してはならない。

Bij Confucius betreft menselijkheid ethische betrekkingen, terwijl rituele gepastheid het handelen vormgeeft. Geen van beide kan worden herleid tot gevoel of lege etiquette.

SEP ↗

性善と四端せいぜん・したんOmdraaien ↗

孟子は惻隠・羞悪・辞譲・是非の四端を徳の萌芽とみなした。「生まれた時点ですでに完成した聖人」という意味ではなく育成が必要である。

Mencius beschrijft mededogen, schaamte, eerbied en oordeelsvermogen als kiemen van deugden die nog moeten groeien, niet als automatisch aanwezige, volledig ontwikkelde deugden.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

朱熹の格物致知かくぶつちちOmdraaien ↗

朱熹は理と気の枠組みの中で事物に即した理の探究を重視する。古典を通じた学問であっても徂徠と朱熹の「道」の理解は異なる。

Zhu Xi verbindt het onderzoeken van dingen met het onderkennen van het beginsel in een geordende wereld. Dat verschilt in nadruk van Sorai's gereconstrueerde instellingen van de vroegere koningen.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

史料と帰属しりょうのぎんみOmdraaien ↗

『老子』は単一著者の自伝としては扱いにくい伝承を持つ。無為自然は無責任な放置ではなく作為的強制を抑える統治観を含む。

De Laozi heeft een gelaagde tekstgeschiedenis. Handelen zonder dwang betekent niet eenvoudigweg niets doen of met zekerheid één auteursbiografie kennen.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

法・術・勢の違いほう・じゅつ・せいOmdraaien ↗

韓非をめぐる法は明確な基準、術は統治上の技法、勢は職位の権力に関わる。徳だけで政治が安定するとする説明とは異なる。

Han Fei's normen voor bestuur, bestuurlijke technieken en macht uit de positie staan tegenover een bestuursopvatting die uitsluitend op persoonlijke deugd vertrouwt.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

後世から過去を見る危険ひこうOmdraaien ↗

近代の国民国家や現代の試験区分を古代の思想家に当てはめない。日本の倫理学習に中国古典を並べる際も、それぞれの時代と伝播の経路を区別する。

Pas geen moderne nationale etiketten of examencategorieën toe op denkers uit de oudheid. Onderscheid hun oorspronkelijke context van de latere verwerking in het onderwijs.

Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

Wie verdedigde dit standpunt? 10 standpunten

De standpunten zijn nieuwe parafrases, geen letterlijk aan denkers toegeschreven citaten. Een gedocumenteerd argument, geen pakkende spreuk, bepaalt het antwoord.

Argumenten en bronnen · open een lemma om na uw gok de toeschrijving te controleren.

空海の真言密教では身・口・意の三密を仏のはたらきと響き合わせる実践が重要である。即身成仏は単に死後の救済を待つ立場ではない。
Kūkai · 三密と即身成仏: 空海の真言密教では身・口・意の三密を仏のはたらきと響き合わせる実践が重要である。即身成仏は単に死後の救済を待つ立場ではない。
Lees het standpunt bij 三密と即身成仏: voor Kūkai vormen lichamelijke, verbale en geestelijke praktijken (de Drie Mysteriën) een weg om in dit lichaam het boeddhaschap te verwezenlijken. Verlichting wordt niet simpelweg uitgesteld tot na de dood.
Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗
道元は只管打坐を重んじ、身心脱落を修行の問題として説く。坐禅は悟りを買うための外的手段というより、修証一等という修行と証悟の不可分性から読む。
Dōgen · 只管打坐・身心脱落: 道元は只管打坐を重んじ、身心脱落を修行の問題として説く。坐禅は悟りを買うための外的手段というより、修証一等という修行と証悟の不可分性から読む。
Lees het standpunt bij 只管打坐・身心脱落: Dōgen benadrukt uitsluitend zitten en het loslaten van lichaam en geest. Door de eenheid van beoefening en verwezenlijking is meditatie niet louter een ruilhandeling die later een beloning oplevert.
SEP ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗
荻生徂徠は古語・古文辞の検討から先王の道を探り、礼楽・制度・政治を重視した。朱子学の内面の徳の完成だけを政治秩序の根拠とはしない。
Ogyū Sorai · 先王の道・古文辞学: 荻生徂徠は古語・古文辞の検討から先王の道を探り、礼楽・制度・政治を重視した。朱子学の内面の徳の完成だけを政治秩序の根拠とはしない。
Lees het standpunt bij 先王の道・古文辞学: Sorai bestudeert oude taal om de Weg van de vroegere koningen te reconstrueren. Hij benadrukt rituelen, muziek en instellingen boven de verwachting dat innerlijke morele volmaaktheid alleen een ordelijk bestuur waarborgt.
Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗
本居宣長は古典文学の読みからもののあはれへの感受性を重視し、漢意による一律の道徳的解釈を警戒した。これは単なる反知性主義という意味ではない。
Motoori Norinaga · もののあはれとからごころ: 本居宣長は古典文学の読みからもののあはれへの感受性を重視し、漢意による一律の道徳的解釈を警戒した。これは単なる反知性主義という意味ではない。
Lees het standpunt bij もののあはれとからごころ: Motoori Norinaga hechtte waarde aan gevoeligheid voor literaire emoties en bekritiseerde het opleggen van Chinese interpretatiecategorieën. Het was filologisch onderzoek, geen eenvoudige weigering teksten te bestuderen.
SEP ↗
福澤諭吉は『学問のすゝめ』の冒頭で人間の平等を論じ、学びによる独立を促す。ここでの実学は実生活を支える学問で、教育と社会制度の関係から読む。
Fukuzawa Yukichi · 実学と独立: 福澤諭吉は『学問のすゝめ』の冒頭で人間の平等を論じ、学びによる独立を促す。ここでの実学は実生活を支える学問で、教育と社会制度の関係から読む。
Lees het standpunt bij 実学と独立: Fukuzawa verbindt praktisch bruikbare kennis en onafhankelijkheid met maatschappelijke positie. Het begin van An Encouragement of Learning bepleit gelijkheid en maakt onderwijs tot een praktische burgerlijke aangelegenheid.
National Diet Library of Japan ↗National Diet Library, Japan ↗
西田幾多郎の初期の純粋経験は、見る主体と見られる客体を概念で分ける以前の経験を指す。単なる気分や印象の別名ではない。
Nishida Kitarō · 純粋経験: 西田幾多郎の初期の純粋経験は、見る主体と見られる客体を概念で分ける以前の経験を指す。単なる気分や印象の別名ではない。
Lees het standpunt bij 純粋経験: Nishida's vroege ‘zuivere ervaring’ gaat vooraf aan de begripsmatige scheiding tussen het ervarende subject en het ervaren object; het is niet zomaar een ander woord voor gevoelens.
Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗
孔子の仁は他者との倫理的関係を問い、礼は行為と秩序を形づくる。仁を一語の「優しさ」だけに、礼を空虚な作法だけに限定してはならない。
Confucius · 仁と礼: 孔子の仁は他者との倫理的関係を問い、礼は行為と秩序を形づくる。仁を一語の「優しさ」だけに、礼を空虚な作法だけに限定してはならない。
Lees het standpunt bij 仁と礼: bij Confucius betreft menselijkheid ethische betrekkingen, terwijl rituele gepastheid het handelen vormgeeft. Geen van beide kan worden herleid tot gevoel of lege etiquette.
SEP ↗
孟子は惻隠・羞悪・辞譲・是非の四端を徳の萌芽とみなした。「生まれた時点ですでに完成した聖人」という意味ではなく育成が必要である。
Mencius · 性善と四端: 孟子は惻隠・羞悪・辞譲・是非の四端を徳の萌芽とみなした。「生まれた時点ですでに完成した聖人」という意味ではなく育成が必要である。
Lees het standpunt bij 性善と四端: Mencius beschrijft mededogen, schaamte, eerbied en oordeelsvermogen als kiemen van deugden die nog moeten groeien, niet als automatisch aanwezige, volledig ontwikkelde deugden.
Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗
『老子』は単一著者の自伝としては扱いにくい伝承を持つ。無為自然は無責任な放置ではなく作為的強制を抑える統治観を含む。
Laozi (textual tradition) · 史料と帰属: 『老子』は単一著者の自伝としては扱いにくい伝承を持つ。無為自然は無責任な放置ではなく作為的強制を抑える統治観を含む。
Lees het standpunt bij 史料と帰属: de Laozi heeft een gelaagde tekstgeschiedenis. Handelen zonder dwang betekent niet eenvoudigweg niets doen of met zekerheid één auteursbiografie kennen.
Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗
韓非をめぐる法は明確な基準、術は統治上の技法、勢は職位の権力に関わる。徳だけで政治が安定するとする説明とは異なる。
Han Fei · 法・術・勢の違い: 韓非をめぐる法は明確な基準、術は統治上の技法、勢は職位の権力に関わる。徳だけで政治が安定するとする説明とは異なる。
Lees het standpunt bij 法・術・勢の違い: Han Fei's normen voor bestuur, bestuurlijke technieken en macht uit de positie staan tegenover een bestuursopvatting die uitsluitend op persoonlijke deugd vertrouwt.
Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗

EAST ASIAN JOURNAL / KLASSIEKEN EN EXAMENS

← Volledig leestraject, bronnen en denkersprofielen

Lezen. Vergelijken. Redeneren.

大学入学共通テスト

Japan · Gemeenschappelijke toelatingstoets voor universiteiten · 20 originele opgaven

Dit zijn onafhankelijke, zelfgeschreven en op bronnen gebaseerde oefeningen, geen officieel examenmateriaal of voorspellingen. Bestudeer eerst de relevante onderdelen. Bij elk antwoord worden de sterke en zwakke kanten van de voorgestelde interpretaties uitgelegd, met links naar het onderliggende filosofische onderzoek.

JAPAN · 01 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 1
資料A（本稿の要約）: 行者は身体の印、発せられる真言、観想する心を切り離さず修する。成仏の可能性は現在の身体と無関係ではない。

空海の思想として、資料Aから読み取れるものを一つ選べ。

Kies een antwoordA身・口・意のうち、口だけが修行に関係し、印と観想は妨げになる。B三密の実践を通じ、身体を捨てずに成仏を論じる。C三密は思想の内容と無関係な儀礼であり、身体的な行為に哲学的な意味はない。D即身成仏とは、肉体を完全に失った後でしか悟れないという教えである。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 1
Bron A (originele samenvatting): een beoefenaar verenigt gebaar, mantra en contemplatie. De mogelijkheid tot verlichting staat niet los van het huidige lichamelijke bestaan.

Welke interpretatie van Kūkai volgt het best uit bron A?

Kies een antwoordAAlleen het spreken draagt bij aan beoefening; gebaren en contemplatie belemmeren haar.BBeoefening via de Drie Mysteriën opent een weg naar het boeddhaschap zonder het lichamelijke bestaan af te wijzen.CDe Drie Mysteriën zijn filosofisch onbelangrijke ceremonies; lichamelijk handelen speelt daarom geen rol.DIn dit lichaam Boeddha worden betekent dat verlichting pas mogelijk is als het lichaam verdwenen is.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: B.
適切。印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
1. A. 不適切。三密は三つの働きの連関を示す。真言だけを残して身と意を排除するのは資料の組み合わせに反する。
2. B. 適切。印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
3. C. 不適切。身・口・意を一体で修する点が資料の中心である。身体を意味のない外形にしてしまうのは逆の解釈だ。
4. D. 不適切。即身の即はこの身の問題である。成仏を身体の消滅後に限定すると用語の核心を取り違える。
Juist. Gebaar, mantra en contemplatie komen overeen met lichaam, spraak en geest; sokushin jōbutsu is niet beperkt tot een hiernamaals.
1. A. Dit alternatief is onjuist. De drie praktijken worden bewust gecombineerd; alleen spraak behouden wist lichaam en geest uit.
2. B. Juist. Gebaar, mantra en contemplatie komen overeen met lichaam, spraak en geest; sokushin jōbutsu is niet beperkt tot een hiernamaals.
3. C. Dit alternatief is onjuist. De passage geeft de gecoördineerde lichamelijke beoefening een wezenlijke rol, geen louter decoratieve.
4. D. Dit alternatief is onjuist. De leerstelling betreft verlichting in dit lichaam. Die uitsluitend na het lichamelijke leven mogelijk achten, keert de betekenis om.
Denkersprofielen: Kūkai ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 02 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 1
資料A（本稿の要約）: 行者は身体の印、発せられる真言、観想する心を切り離さず修する。成仏の可能性は現在の身体と無関係ではない。

資料Aと思想史上の位置付けについて、正しい記述の組合せを選べ。ア. 空海の三密を、道元の坐禅と同じ語に置き換えることはできない。イ. 三密は思想の内容と無関係な儀礼であり、身体的な行為に哲学的な意味はない。ウ. 即身成仏とは、肉体を完全に失った後でしか悟れないという教えである。エ. 三密の実践を通じ、身体を捨てずに成仏を論じる。

Kies een antwoordAア、イBイ、ウCイ、エDア、エ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 1
Bron A (originele samenvatting): een beoefenaar verenigt gebaar, mantra en contemplatie. De mogelijkheid tot verlichting staat niet los van het huidige lichamelijke bestaan.

Kies de combinatie van beweringen die door bron A en de historische context wordt ondersteund. A. De Drie Mysteriën van Kūkai kunnen niet zomaar worden vervangen door Dōgens begrippen over zittende meditatie. B. De Drie Mysteriën zijn filosofisch onbelangrijke ceremonies; lichamelijk handelen speelt daarom geen rol. C. In dit lichaam Boeddha worden betekent dat verlichting pas mogelijk is als het lichaam verdwenen is. D. Beoefening via de Drie Mysteriën opent een weg naar het boeddhaschap zonder het lichamelijke bestaan af te wijzen.

Kies een antwoordAA en BBB en CCB en DDA en D
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
正しい組合せ。ア：共に身体を重視しても真言密教と禅の修行論には固有の教理がある。似た実践形式から完全な同義を導けない。エ：印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
1. A. この組合せは不成立。イ：身・口・意を一体で修する点が資料の中心である。身体を意味のない外形にしてしまうのは逆の解釈だ。エ：印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
2. B. この組合せは不成立。イ：身・口・意を一体で修する点が資料の中心である。身体を意味のない外形にしてしまうのは逆の解釈だ。ウ：即身の即はこの身の問題である。成仏を身体の消滅後に限定すると用語の核心を取り違える。ア：共に身体を重視しても真言密教と禅の修行論には固有の教理がある。似た実践形式から完全な同義を導けない。エ：印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
3. C. この組合せは不成立。イ：身・口・意を一体で修する点が資料の中心である。身体を意味のない外形にしてしまうのは逆の解釈だ。ア：共に身体を重視しても真言密教と禅の修行論には固有の教理がある。似た実践形式から完全な同義を導けない。
4. D. 正しい組合せ。ア：共に身体を重視しても真言密教と禅の修行論には固有の教理がある。似た実践形式から完全な同義を導けない。エ：印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
Juiste combinatie. A: Aandacht voor het lichaam vormt een vergelijkingspunt, maar bewijst niet dat de Shingon- en zenleer hetzelfde zijn. D: Gebaar, mantra en contemplatie komen overeen met lichaam, spraak en geest; sokushin jōbutsu is niet beperkt tot een hiernamaals.
1. A. Deze combinatie klopt niet. B: De passage geeft de gecoördineerde lichamelijke beoefening een wezenlijke rol, geen louter decoratieve. D: Gebaar, mantra en contemplatie komen overeen met lichaam, spraak en geest; sokushin jōbutsu is niet beperkt tot een hiernamaals.
2. B. Deze combinatie klopt niet. B: De passage geeft de gecoördineerde lichamelijke beoefening een wezenlijke rol, geen louter decoratieve. C: De leerstelling betreft verlichting in dit lichaam. Die uitsluitend na het lichamelijke leven mogelijk achten, keert de betekenis om. A: Aandacht voor het lichaam vormt een vergelijkingspunt, maar bewijst niet dat de Shingon- en zenleer hetzelfde zijn. D: Gebaar, mantra en contemplatie komen overeen met lichaam, spraak en geest; sokushin jōbutsu is niet beperkt tot een hiernamaals.
3. C. Deze combinatie klopt niet. B: De passage geeft de gecoördineerde lichamelijke beoefening een wezenlijke rol, geen louter decoratieve. A: Aandacht voor het lichaam vormt een vergelijkingspunt, maar bewijst niet dat de Shingon- en zenleer hetzelfde zijn.
4. D. Juiste combinatie. A: Aandacht voor het lichaam vormt een vergelijkingspunt, maar bewijst niet dat de Shingon- en zenleer hetzelfde zijn. D: Gebaar, mantra en contemplatie komen overeen met lichaam, spraak en geest; sokushin jōbutsu is niet beperkt tot een hiernamaals.
Denkersprofielen: Kūkai ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 03 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 2
資料B（本稿の要約）: 「いつか悟るために今はただ座る」という目的と手段の分離を退け、坐禅の実践を証悟と切り離さない。

資料Bにおける「修証一等」の説明として適切なものはどれか。

Kies een antwoordA修行と証悟を、外的な手段と後から得る報酬の関係だけで説明しない。B修証一等は、修行を十分に終えた人だけが坐禅を始められるとする順序論である。C只管打坐は、坐る代わりに議論と官僚制度の研究だけを進める修行法である。D身心脱落とは、身体と心の活動がすべて無価値だから坐禅を中止するということだ。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 2
Bron B (originele samenvatting): zitten is niet slechts een betaling die men nu doet om later verlichting te ontvangen. Beoefening en verwezenlijking zijn onafscheidelijk.

Welke interpretatie geeft de eenheid van beoefening en verwezenlijking het best weer?

Kies een antwoordABeoefening en verwezenlijking mogen niet worden gereduceerd tot een middel en een latere beloning van buitenaf.BDe eenheid van beoefening en verwezenlijking betekent dat men pas gaat zitten als de beoefening voorbij is.CShikantaza vervangt zitten door discussies over bureaucratie en instellingen.DHet loslaten van lichaam en geest betekent dat lichamelijke en geestelijke activiteit waardeloos zijn en men moet ophouden met zitten.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: A.
適切。道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
1. A. 適切。道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
2. B. 不適切。一等は修と証の不可分性に関わる。修行終了後に坐禅を始めるという時系列へは還元できない。
3. C. 不適切。只管打坐はまさに坐禅の実践を示す語である。文字どおりの坐る行為を消してしまうのは誤りだ。
4. D. 不適切。身心脱落を実践の放棄と読むと、坐禅を重視する道元の議論と矛盾する。
Juist. Dōgen verwerpt een louter transactioneel model waarin zitten nu later verlichting oplevert.
1. A. Juist. Dōgen verwerpt een louter transactioneel model waarin zitten nu later verlichting oplevert.
2. B. Dit alternatief is onjuist. De leerstelling betwist de scheiding, in plaats van een chronologische barrière vóór de beoefening op te werpen.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Uitsluitend zitten is een meditatievorm, geen afwijzing van zitten ten gunste van bestuurskunde.
4. D. Dit alternatief is onjuist. Het loslaten van lichaam en geest wordt binnen de zenbeoefening besproken, niet als vrijbrief om de beoefening te staken.
Denkersprofielen: Dōgen ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 04 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 2
資料B（本稿の要約）: 「いつか悟るために今はただ座る」という目的と手段の分離を退け、坐禅の実践を証悟と切り離さない。

資料Bの理解として成立する文をア～エから組み合わせよ。ア. 道元の只管打坐を空海の三密と比較する際は、禅と真言密教の教理を区別する必要がある。イ. 修行と証悟を、外的な手段と後から得る報酬の関係だけで説明しない。ウ. 身心脱落とは、身体と心の活動がすべて無価値だから坐禅を中止するということだ。エ. 只管打坐は、坐る代わりに議論と官僚制度の研究だけを進める修行法である。

Kies een antwoordAイ、エBア、エCア、ウDア、イ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 2
Bron B (originele samenvatting): zitten is niet slechts een betaling die men nu doet om later verlichting te ontvangen. Beoefening en verwezenlijking zijn onafscheidelijk.

Welke combinatie is verdedigbaar in het licht van bron B? A. Een vergelijking van shikantaza en de Drie Mysteriën moet het verschil tussen zen en Shingon respecteren. B. Beoefening en verwezenlijking mogen niet worden gereduceerd tot een middel en een latere beloning van buitenaf. C. Het loslaten van lichaam en geest betekent dat lichamelijke en geestelijke activiteit waardeloos zijn en men moet ophouden met zitten. D. Shikantaza vervangt zitten door discussies over bureaucratie en instellingen.

Kies een antwoordAB en DBA en DCA en CDA en B
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
正しい組合せ。ア：身体が関わるという共通点だけでは、異なる宗派の用語が同じ主張だとはいえない。イ：道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
1. A. この組合せは不成立。エ：只管打坐はまさに坐禅の実践を示す語である。文字どおりの坐る行為を消してしまうのは誤りだ。ア：身体が関わるという共通点だけでは、異なる宗派の用語が同じ主張だとはいえない。
2. B. この組合せは不成立。エ：只管打坐はまさに坐禅の実践を示す語である。文字どおりの坐る行為を消してしまうのは誤りだ。イ：道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
3. C. この組合せは不成立。ウ：身心脱落を実践の放棄と読むと、坐禅を重視する道元の議論と矛盾する。イ：道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
4. D. 正しい組合せ。ア：身体が関わるという共通点だけでは、異なる宗派の用語が同じ主張だとはいえない。イ：道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
Juiste combinatie. A: Vergelijkbare aandacht voor belichaming wist de verschillen tussen de filosofieën van beoefening niet uit. B: Dōgen verwerpt een louter transactioneel model waarin zitten nu later verlichting oplevert.
1. A. Deze combinatie klopt niet. D: Uitsluitend zitten is een meditatievorm, geen afwijzing van zitten ten gunste van bestuurskunde. A: Vergelijkbare aandacht voor belichaming wist de verschillen tussen de filosofieën van beoefening niet uit.
2. B. Deze combinatie klopt niet. D: Uitsluitend zitten is een meditatievorm, geen afwijzing van zitten ten gunste van bestuurskunde. B: Dōgen verwerpt een louter transactioneel model waarin zitten nu later verlichting oplevert.
3. C. Deze combinatie klopt niet. C: Het loslaten van lichaam en geest wordt binnen de zenbeoefening besproken, niet als vrijbrief om de beoefening te staken. B: Dōgen verwerpt een louter transactioneel model waarin zitten nu later verlichting oplevert.
4. D. Juiste combinatie. A: Vergelijkbare aandacht voor belichaming wist de verschillen tussen de filosofieën van beoefening niet uit. B: Dōgen verwerpt een louter transactioneel model waarin zitten nu later verlichting oplevert.
Denkersprofielen: Dōgen ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 05 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 3
資料C（創作の議論）: 古代の言葉の用法を確かめ、礼楽や制度が現実の政治秩序をどう作るかを問う。内面の徳の完成だけでは統治を説明できない。

荻生徂徠の方法と資料Cの関係を述べたものを選べ。

Kies een antwoordA先王の道とは、古典と無関係な近代議会政治の細目を指す。B古文辞の検討を先王の道や制度の理解につなげ、道徳心理だけの説明を批判する。C徂徠は朱子学の内面修養を唯一の政治制度とし、礼楽の研究を不要とした。D古文辞学の目的は、先王の制度を捨てて各人の直感だけから礼楽を作り直すことだ。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 3
Bron C (originele reconstructie): onderzoek de oude woordbetekenissen en vraag welke politieke functie rituelen, muziek en instellingen hebben. Alleen een vervolmaakte innerlijke deugd volstaat niet om bestuur te verklaren.

Welke beschrijving verbindt bron C het best met Ogyū Sorai?

Kies een antwoordADe Weg van de vroegere koningen verwijst naar de gedetailleerde procedures van een moderne parlementaire regering.BSorai's studie van oude taal verbindt de Weg van de vroegere koningen met instellingen en bekritiseert morele psychologie als voldoende politieke verklaring.CSorai maakte Zhu Xi's innerlijke zelfcultivering tot de enige politieke instelling en verwierp de bestudering van rituelen.DHet onderzoek naar oude woorden wil de instellingen van vroegere koningen afschaffen en rituelen uitsluitend via persoonlijke intuïtie opnieuw uitvinden.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: B.
適切。文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
1. A. 不適切。先王は古代の模範的統治者を指す。近代の制度をそのまま古典用語に投影するのは時代錯誤だ。
2. B. 適切。文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
3. C. 不適切。徂徠は内面の徳だけでは政治を説明しきれないと考えた。礼楽・制度を不要にするのは資料の逆だ。
4. D. 不適切。徂徠は先王の道を古典の言葉から探る。個人の無根拠な直感を唯一の基準にするのは方法を逆転させる。
Juist. Filologie dient om institutionele praktijken te reconstrueren, niet om woorden louter om zichzelf te memoriseren.
1. A. Dit alternatief is onjuist. De leerstelling betreft een voorbeeldige oudheid; een specifieke moderne constitutionele vorm kan daar niet achteraf in worden gelezen.
2. B. Juist. Filologie dient om institutionele praktijken te reconstrueren, niet om woorden louter om zichzelf te memoriseren.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Sorai bekritiseert de ontoereikendheid van innerlijke zelfcultivering alleen. Rituelen en instellingen zijn essentieel, niet overbodig.
4. D. Dit alternatief is onjuist. Sorai reconstrueert oude politieke praktijken op grond van teksten, niet door ze te vervangen met onbegrensde persoonlijke intuïtie.
Denkersprofielen: Ogyū Sorai ↗Zhu Xi ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 06 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 3
資料C（創作の議論）: 古代の言葉の用法を確かめ、礼楽や制度が現実の政治秩序をどう作るかを問う。内面の徳の完成だけでは統治を説明できない。

古文辞学をめぐる次の判断のうち、支持されるものの組合せはどれか。ア. 朱熹と徂徠は中国古典を重んじても、道を説明する方法と政治上の重点は同一ではない。イ. 徂徠は朱子学の内面修養を唯一の政治制度とし、礼楽の研究を不要とした。ウ. 古文辞の検討を先王の道や制度の理解につなげ、道徳心理だけの説明を批判する。エ. 古文辞学の目的は、先王の制度を捨てて各人の直感だけから礼楽を作り直すことだ。

Kies een antwoordAイ、ウBイ、エCア、イDア、ウ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 3
Bron C (originele reconstructie): onderzoek de oude woordbetekenissen en vraag welke politieke functie rituelen, muziek en instellingen hebben. Alleen een vervolmaakte innerlijke deugd volstaat niet om bestuur te verklaren.

Welke conclusies over het bestuderen van oude taal zijn gerechtvaardigd? A. Zhu Xi en Sorai gebruikten beiden Chinese klassieken, maar hun interpretatiemethoden en politieke accenten verschillen. B. Sorai maakte Zhu Xi's innerlijke zelfcultivering tot de enige politieke instelling en verwierp de bestudering van rituelen. C. Sorai's studie van oude taal verbindt de Weg van de vroegere koningen met instellingen en bekritiseert morele psychologie als voldoende politieke verklaring. D. Het onderzoek naar oude woorden wil de instellingen van vroegere koningen afschaffen en rituelen uitsluitend via persoonlijke intuïtie opnieuw uitvinden.

Kies een antwoordAB en CBB en DCA en BDA en C
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
正しい組合せ。ア：同じ古典を読む事実と、同じ結論に至ることは別である。徂徠の批判点はその差を示す。ウ：文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
1. A. この組合せは不成立。イ：徂徠は内面の徳だけでは政治を説明しきれないと考えた。礼楽・制度を不要にするのは資料の逆だ。ア：同じ古典を読む事実と、同じ結論に至ることは別である。徂徠の批判点はその差を示す。
2. B. この組合せは不成立。イ：徂徠は内面の徳だけでは政治を説明しきれないと考えた。礼楽・制度を不要にするのは資料の逆だ。エ：徂徠は先王の道を古典の言葉から探る。個人の無根拠な直感を唯一の基準にするのは方法を逆転させる。ア：同じ古典を読む事実と、同じ結論に至ることは別である。徂徠の批判点はその差を示す。ウ：文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
3. C. この組合せは不成立。イ：徂徠は内面の徳だけでは政治を説明しきれないと考えた。礼楽・制度を不要にするのは資料の逆だ。ウ：文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
4. D. 正しい組合せ。ア：同じ古典を読む事実と、同じ結論に至ることは別である。徂徠の批判点はその差を示す。ウ：文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
Juiste combinatie. A: Gedeelde bronteksten nemen Sorai's kritiek op een uitsluitend innerlijke morele grondslag voor politiek niet weg. C: Filologie dient om institutionele praktijken te reconstrueren, niet om woorden louter om zichzelf te memoriseren.
1. A. Deze combinatie klopt niet. B: Sorai bekritiseert de ontoereikendheid van innerlijke zelfcultivering alleen. Rituelen en instellingen zijn essentieel, niet overbodig. A: Gedeelde bronteksten nemen Sorai's kritiek op een uitsluitend innerlijke morele grondslag voor politiek niet weg.
2. B. Deze combinatie klopt niet. B: Sorai bekritiseert de ontoereikendheid van innerlijke zelfcultivering alleen. Rituelen en instellingen zijn essentieel, niet overbodig. D: Sorai reconstrueert oude politieke praktijken op grond van teksten, niet door ze te vervangen met onbegrensde persoonlijke intuïtie. A: Gedeelde bronteksten nemen Sorai's kritiek op een uitsluitend innerlijke morele grondslag voor politiek niet weg. C: Filologie dient om institutionele praktijken te reconstrueren, niet om woorden louter om zichzelf te memoriseren.
3. C. Deze combinatie klopt niet. B: Sorai bekritiseert de ontoereikendheid van innerlijke zelfcultivering alleen. Rituelen en instellingen zijn essentieel, niet overbodig. C: Filologie dient om institutionele praktijken te reconstrueren, niet om woorden louter om zichzelf te memoriseren.
4. D. Juiste combinatie. A: Gedeelde bronteksten nemen Sorai's kritiek op een uitsluitend innerlijke morele grondslag voor politiek niet weg. C: Filologie dient om institutionele praktijken te reconstrueren, niet om woorden louter om zichzelf te memoriseren.
Denkersprofielen: Ogyū Sorai ↗Zhu Xi ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 07 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 4
資料D（本稿の要約）: 古い物語や和歌は、外から先に与えた道徳の採点表だけで裁かず、その語りが表す感情の機微をたどって読む。

「もののあはれ」を理解する上で最も慎重な読みはどれか。

Kies een antwoordA宣長は日本古典の語り方を無視し、中国古代の礼楽制度だけを唯一の研究対象にした。Bもののあはれは、作中人物の感情を無視し、礼の規則だけを数える読解法である。Cからごころ批判は、どの外国語の学習も悪いとする無条件の言語禁止令である。D感受性を通して古典の表現を味わうが、作品に知的な解釈を加えること自体を禁じるわけではない。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 4
Bron D (originele samenvatting): lees oude verhalen en gedichten met aandacht voor hun emotionele gelaagdheid, in plaats van een van buitenaf aangereikt moreel schema toe te passen.

Welke lezing doet het meest recht aan mono no aware?

Kies een antwoordANorinaga negeerde de Japanse literaire taal en bestudeerde uitsluitend de instellingen van oude Chinese koningen.BMono no aware betekent de emoties van personages negeren en alleen rituele voorschriften tellen.CKritiek op een Chinese interpretatiehouding is een absoluut verbod om vreemde talen te bestuderen.DHet begrip verlangt gevoeligheid voor literaire expressie, geen verbod op doordachte interpretatie.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
適切。宣長の批判は漢意を先に押しつける読み方に向かう。あらゆる思考を拒否する立場ではない。
1. A. 不適切。日本古典の固有の言葉と感受性を探った点が宣長の方法である。徂徠の先王研究と取り違えている。
2. B. 不適切。対象は文学の感情の機微である。それを除いて形式だけを集計するのでは主張の中心を失う。
3. C. 不適切。漢意への批判は日本古典に外来の価値基準を先取りして当てる解釈への批判であり、一般的な言語禁止令ではない。
4. D. 適切。宣長の批判は漢意を先に押しつける読み方に向かう。あらゆる思考を拒否する立場ではない。
Juist. Norinaga bestrijdt van buiten geïmporteerde interpretatieveronderstellingen, niet de wetenschappelijke bestudering van teksten zelf.
1. A. Dit alternatief is onjuist. Zijn onderwerp is klassieke Japanse literatuur, niet slechts een herhaling van Sorai's programma over instellingen uit het oude China.
2. B. Dit alternatief is onjuist. Gevoeligheid voor emoties is essentieel; wie emoties weglaat, verliest juist het kenmerkende literaire inzicht.
3. C. Dit alternatief is onjuist. De kritiek richt zich tegen een opgelegd interpretatiekader, niet tegen kennis van vreemde talen als zodanig.
4. D. Juist. Norinaga bestrijdt van buiten geïmporteerde interpretatieveronderstellingen, niet de wetenschappelijke bestudering van teksten zelf.
Denkersprofielen: Motoori Norinaga ↗Ogyū Sorai ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 08 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 4
資料D（本稿の要約）: 古い物語や和歌は、外から先に与えた道徳の採点表だけで裁かず、その語りが表す感情の機微をたどって読む。

資料Dに照らし、妥当な記述の組合せを選べ。ア. 感受性を通して古典の表現を味わうが、作品に知的な解釈を加えること自体を禁じるわけではない。イ. からごころ批判は、どの外国語の学習も悪いとする無条件の言語禁止令である。ウ. 文献の語句に注意する点で宣長と徂徠は比較できても、対象と解釈上の問いは異なる。エ. もののあはれは、作中人物の感情を無視し、礼の規則だけを数える読解法である。

Kies een antwoordAア、イBイ、エCア、エDア、ウ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 4
Bron D (originele samenvatting): lees oude verhalen en gedichten met aandacht voor hun emotionele gelaagdheid, in plaats van een van buitenaf aangereikt moreel schema toe te passen.

Kies de combinatie van uitspraken die bron D rechtvaardigt. A. De bron verlangt gevoeligheid voor literaire expressie, geen verbod op doordachte interpretatie. B. Kritiek op een Chinese interpretatiehouding is een absoluut verbod om vreemde talen te bestuderen. C. Norinaga en Sorai zijn vergelijkbaar als nauwkeurige lezers, maar stellen verschillende vragen aan verschillende klassieke tekstcorpora. D. Mono no aware betekent de emoties van personages negeren en alleen rituele voorschriften tellen.

Kies een antwoordAA en BBB en DCA en DDA en C
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
正しい組合せ。ア：宣長の批判は漢意を先に押しつける読み方に向かう。あらゆる思考を拒否する立場ではない。ウ：共通する文献学的方法だけで思想的同一性は導けない。何を、何のために読むかが重要になる。
1. A. この組合せは不成立。イ：漢意への批判は日本古典に外来の価値基準を先取りして当てる解釈への批判であり、一般的な言語禁止令ではない。ウ：共通する文献学的方法だけで思想的同一性は導けない。何を、何のために読むかが重要になる。
2. B. この組合せは不成立。イ：漢意への批判は日本古典に外来の価値基準を先取りして当てる解釈への批判であり、一般的な言語禁止令ではない。エ：対象は文学の感情の機微である。それを除いて形式だけを集計するのでは主張の中心を失う。ア：宣長の批判は漢意を先に押しつける読み方に向かう。あらゆる思考を拒否する立場ではない。ウ：共通する文献学的方法だけで思想的同一性は導けない。何を、何のために読むかが重要になる。
3. C. この組合せは不成立。エ：対象は文学の感情の機微である。それを除いて形式だけを集計するのでは主張の中心を失う。ウ：共通する文献学的方法だけで思想的同一性は導けない。何を、何のために読むかが重要になる。
4. D. 正しい組合せ。ア：宣長の批判は漢意を先に押しつける読み方に向かう。あらゆる思考を拒否する立場ではない。ウ：共通する文献学的方法だけで思想的同一性は導けない。何を、何のために読むかが重要になる。
Juiste combinatie. A: Norinaga bestrijdt van buiten geïmporteerde interpretatieveronderstellingen, niet de wetenschappelijke bestudering van teksten zelf. C: Nauwkeurige filologische aandacht is een gedeelde methode, maar hun onderzoeksonderwerpen en doelen blijven verschillend.
1. A. Deze combinatie klopt niet. B: De kritiek richt zich tegen een opgelegd interpretatiekader, niet tegen kennis van vreemde talen als zodanig. C: Nauwkeurige filologische aandacht is een gedeelde methode, maar hun onderzoeksonderwerpen en doelen blijven verschillend.
2. B. Deze combinatie klopt niet. B: De kritiek richt zich tegen een opgelegd interpretatiekader, niet tegen kennis van vreemde talen als zodanig. D: Gevoeligheid voor emoties is essentieel; wie emoties weglaat, verliest juist het kenmerkende literaire inzicht. A: Norinaga bestrijdt van buiten geïmporteerde interpretatieveronderstellingen, niet de wetenschappelijke bestudering van teksten zelf. C: Nauwkeurige filologische aandacht is een gedeelde methode, maar hun onderzoeksonderwerpen en doelen blijven verschillend.
3. C. Deze combinatie klopt niet. D: Gevoeligheid voor emoties is essentieel; wie emoties weglaat, verliest juist het kenmerkende literaire inzicht. C: Nauwkeurige filologische aandacht is een gedeelde methode, maar hun onderzoeksonderwerpen en doelen blijven verschillend.
4. D. Juiste combinatie. A: Norinaga bestrijdt van buiten geïmporteerde interpretatieveronderstellingen, niet de wetenschappelijke bestudering van teksten zelf. C: Nauwkeurige filologische aandacht is een gedeelde methode, maar hun onderzoeksonderwerpen en doelen blijven verschillend.
Denkersprofielen: Motoori Norinaga ↗Ogyū Sorai ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 09 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 5
資料E（本稿の要約）: 人は生まれつき身分の上下が定められるものではない。学びを通じて自立し、社会の中で責任を担うことが大切である。

資料Eを『学問のすゝめ』の問題意識に即して解釈せよ。

Kies een antwoordA平等を唱える以上、学問で能力を身につける必要は一切ないという立場である。B実学と独立の関係を、身分差への批判と社会的な能力形成の問題として読む。C実学とは日常の問題に役立たない学識のみを集め、実社会から距離を置くことだ。D独立は他者との責任を断って何も学ばない孤立を意味する。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 5
Bron E (originele samenvatting): maatschappelijke rang wordt niet door geboorte vastgelegd. Leren bevordert onafhankelijkheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Interpreteer bron E in het licht van het betoog in An Encouragement of Learning.

Kies een antwoordAGelijkheid bevestigen betekent dat niemand ooit kennis of vaardigheden hoeft te verwerven.BPraktisch leren en onafhankelijkheid verbinden kritiek op overgeërfde maatschappelijke rang met de ontwikkeling van maatschappelijke vermogens.CPraktisch leren betekent bewust kennis verzamelen die losstaat van het dagelijks leven.DOnafhankelijkheid betekent afzondering zonder verantwoordelijkheden of verdere scholing.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: B.
適切。冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
1. A. 不適切。生まれに由来する上下を批判することと、学びによる成長を否定することは別だ。福澤は後者を促している。
2. B. 適切。冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
3. C. 不適切。実学は生活や社会を支える学問を含む。実用性を排除する定義は名称と著作の方向の両方に逆らう。
4. D. 不適切。独立自尊は自分で考え行動する能力に関係する。社会的責任と学びを消すことではない。
Juist. De stelling over menselijke gelijkheid onderbouwt de noodzaak van onderwijs, niet de bewering dat onderwijs zinloos is.
1. A. Dit alternatief is onjuist. Gelijkheid bij geboorte neemt niet weg dat men door studie bekwaamheden moet verwerven.
2. B. Juist. De stelling over menselijke gelijkheid onderbouwt de noodzaak van onderwijs, niet de bewering dat onderwijs zinloos is.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Fukuzawa's pleidooi voor onderwijs hangt samen met het leven in de samenleving; alleen kennis opstapelen zonder toepassing mist het doel.
4. D. Dit alternatief is onjuist. Zelfrespect en autonomie veronderstellen ontwikkelde handelingsbekwaamheid, geen terugtrekking uit verantwoordelijkheden en kennisverwerving.
Denkersprofielen: Fukuzawa Yukichi ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗National Diet Library of Japan ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗National Diet Library, Japan ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 10 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 5
資料E（本稿の要約）: 人は生まれつき身分の上下が定められるものではない。学びを通じて自立し、社会の中で責任を担うことが大切である。

資料Eから導ける説明を組み合わせて選べ。ア. 実学とは日常の問題に役立たない学識のみを集め、実社会から距離を置くことだ。イ. 平等を唱える以上、学問で能力を身につける必要は一切ないという立場である。ウ. 福澤の平等論を現代のすべての制度的平等が既に実現したとの報告と読むことはできない。エ. 実学と独立の関係を、身分差への批判と社会的な能力形成の問題として読む。

Kies een antwoordAア、エBア、イCア、ウDウ、エ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 5
Bron E (originele samenvatting): maatschappelijke rang wordt niet door geboorte vastgelegd. Leren bevordert onafhankelijkheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Welke combinatie van beweringen volgt terecht uit bron E? A. Praktisch leren betekent bewust kennis verzamelen die losstaat van het dagelijks leven. B. Gelijkheid bevestigen betekent dat niemand ooit kennis of vaardigheden hoeft te verwerven. C. Fukuzawa's normatieve betoog voor gelijkheid is geen vaststelling dat alle moderne vormen van gelijkheid al waren gerealiseerd. D. Praktisch leren en onafhankelijkheid verbinden kritiek op overgeërfde maatschappelijke rang met de ontwikkeling van maatschappelijke vermogens.

Kies een antwoordAA en DBA en BCA en CDC en D
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
正しい組合せ。ウ：理念の提示と社会的現実の証明を分けることは、近代思想の史料を読む基本となる。エ：冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
1. A. この組合せは不成立。ア：実学は生活や社会を支える学問を含む。実用性を排除する定義は名称と著作の方向の両方に逆らう。ウ：理念の提示と社会的現実の証明を分けることは、近代思想の史料を読む基本となる。
2. B. この組合せは不成立。ア：実学は生活や社会を支える学問を含む。実用性を排除する定義は名称と著作の方向の両方に逆らう。イ：生まれに由来する上下を批判することと、学びによる成長を否定することは別だ。福澤は後者を促している。ウ：理念の提示と社会的現実の証明を分けることは、近代思想の史料を読む基本となる。エ：冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
3. C. この組合せは不成立。ア：実学は生活や社会を支える学問を含む。実用性を排除する定義は名称と著作の方向の両方に逆らう。エ：冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
4. D. 正しい組合せ。ウ：理念の提示と社会的現実の証明を分けることは、近代思想の史料を読む基本となる。エ：冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
Juiste combinatie. C: Een normatieve stelling over maatschappelijke positie bewijst niet dat bestaande instellingen al aan dat ideaal voldeden. D: De stelling over menselijke gelijkheid onderbouwt de noodzaak van onderwijs, niet de bewering dat onderwijs zinloos is.
1. A. Deze combinatie klopt niet. A: Fukuzawa's pleidooi voor onderwijs hangt samen met het leven in de samenleving; alleen kennis opstapelen zonder toepassing mist het doel. C: Een normatieve stelling over maatschappelijke positie bewijst niet dat bestaande instellingen al aan dat ideaal voldeden.
2. B. Deze combinatie klopt niet. A: Fukuzawa's pleidooi voor onderwijs hangt samen met het leven in de samenleving; alleen kennis opstapelen zonder toepassing mist het doel. B: Gelijkheid bij geboorte neemt niet weg dat men door studie bekwaamheden moet verwerven. C: Een normatieve stelling over maatschappelijke positie bewijst niet dat bestaande instellingen al aan dat ideaal voldeden. D: De stelling over menselijke gelijkheid onderbouwt de noodzaak van onderwijs, niet de bewering dat onderwijs zinloos is.
3. C. Deze combinatie klopt niet. A: Fukuzawa's pleidooi voor onderwijs hangt samen met het leven in de samenleving; alleen kennis opstapelen zonder toepassing mist het doel. D: De stelling over menselijke gelijkheid onderbouwt de noodzaak van onderwijs, niet de bewering dat onderwijs zinloos is.
4. D. Juiste combinatie. C: Een normatieve stelling over maatschappelijke positie bewijst niet dat bestaande instellingen al aan dat ideaal voldeden. D: De stelling over menselijke gelijkheid onderbouwt de noodzaak van onderwijs, niet de bewering dat onderwijs zinloos is.
Denkersprofielen: Fukuzawa Yukichi ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗National Diet Library of Japan ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗National Diet Library, Japan ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 11 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 6
資料F（創作の例）: 音楽を聴いている瞬間を、後から「聞く私」と「聞かれる音」に分けて説明する。その区別以前の経験を哲学の問題にする。

西田幾多郎の初期の「純粋経験」を誤って説明したものはどれか。

Kies een antwoordA後から主客を分けて説明することと、分ける以前の経験を問うことは区別される。B純粋経験は個人の気分を無条件に正しいと認める道徳命令ではない。C西田の後期の場所の論理を、初期の純粋経験と時期も問題意識も完全に同一とはいえない。D純粋経験とは、主客の区別を済ませた後にだけ成立する思考上の分類である。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 6
Bron F (origineel voorbeeld): bij het luisteren naar muziek wordt de ervaring achteraf geanalyseerd als een subject dat hoort en een object dat gehoord wordt. Filosofie onderzoekt de ervaring vóór die scheiding.

Welke uitspraak geeft Nishida's vroege idee van zuivere ervaring onjuist weer?

Kies een antwoordABegripsmatige analyse na een gebeurtenis verschilt van onderzoek naar de ervaring vóór die analyse.BZuivere ervaring is geen moreel gebod dat elke persoonlijke stemming juist is.CZijn latere plaatslogica mag niet worden gelijkgesteld aan zijn vroegere theorie.DZuivere ervaring bestaat pas nadat het onderscheid tussen subject en object volledig is gemaakt.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
誤りを指摘できる。西田が問うのは概念的な主客分離より前の経験である。「区別後にのみ」という時間的限定が逆転している。
1. A. 適切な説明なので、誤りとして選ばない。この区別は資料の出発点そのものである。誤りを選ぶ問いなので、整合的な説明は正答にならない。
2. B. 適切な説明なので、誤りとして選ばない。経験を主客分離以前から考える問題と、気分の真偽を道徳的に承認する問題は異なる。
3. C. 適切な説明なので、誤りとして選ばない。両者には思想の展開がある。後期の場所論を最初期から完成済みの体系とみなすのは時期を無視する。
4. D. 誤りを指摘できる。西田が問うのは概念的な主客分離より前の経験である。「区別後にのみ」という時間的限定が逆転している。
Juist. De beslissende fout is het woord ‘nadat’: Nishida's vroege argument betreft ervaring vóór de begripsmatige scheiding tussen subject en object.
1. A. Dit alternatief is onjuist. Het geeft de stof correct weer en is daarom een verdedigbare uitleg, niet de gevraagde fout.
2. B. Dit alternatief is onjuist. Nishida's kennistheoretische uitgangspunt is geen onfeilbaarheidsregel voor subjectieve voorkeuren.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Periodisering is belangrijk: zijn latere overwegingen over basho zijn niet simpelweg de vroegste formulering van zuivere ervaring.
4. D. Juist. De beslissende fout is het woord ‘nadat’: Nishida's vroege argument betreft ervaring vóór de begripsmatige scheiding tussen subject en object.
Denkersprofielen: Nishida Kitarō ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗National Diet Library of Japan ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 12 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 6
資料F（創作の例）: 音楽を聴いている瞬間を、後から「聞く私」と「聞かれる音」に分けて説明する。その区別以前の経験を哲学の問題にする。

西田哲学の時期と語義をめぐる正しい判断を選びなさい。ア. 純粋経験を「私が主観的に感じたから正しい」という主張に読み替えることはできない。イ. 純粋経験は個人の気分を無条件に正しいと認める道徳命令ではない。ウ. 後から主客を分けて説明することと、分ける以前の経験を問うことは区別される。エ. 純粋経験とは、主客の区別を済ませた後にだけ成立する思考上の分類である。

Kies een antwoordAア、イ、エBア、イ、ウCア、ウ、エDイ、ウ、エ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 6
Bron F (origineel voorbeeld): bij het luisteren naar muziek wordt de ervaring achteraf geanalyseerd als een subject dat hoort en een object dat gehoord wordt. Filosofie onderzoekt de ervaring vóór die scheiding.

Kies de ondersteunde combinatie over terminologie en perioden in Nishida's werk. A. Zuivere ervaring betekent niet zonder meer dat elk persoonlijk gevoel waar moet zijn. B. Zuivere ervaring is geen moreel gebod dat elke persoonlijke stemming juist is. C. Begripsmatige analyse na een gebeurtenis verschilt van onderzoek naar de ervaring vóór die analyse. D. Zuivere ervaring bestaat pas nadat het onderscheid tussen subject en object volledig is gemaakt.

Kies een antwoordAA, B en DBA, B en CCA, C en DDB, C en D
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: B.
正しい組合せ。ア：西田は経験の構造に関する哲学的問題を立てているので、主観的判断の無謬性とは結び付かない。イ：経験を主客分離以前から考える問題と、気分の真偽を道徳的に承認する問題は異なる。ウ：この区別は資料の出発点そのものである。誤りを選ぶ問いなので、整合的な説明は正答にならない。
1. A. この組合せは不成立。エ：西田が問うのは概念的な主客分離より前の経験である。「区別後にのみ」という時間的限定が逆転している。ウ：この区別は資料の出発点そのものである。誤りを選ぶ問いなので、整合的な説明は正答にならない。
2. B. 正しい組合せ。ア：西田は経験の構造に関する哲学的問題を立てているので、主観的判断の無謬性とは結び付かない。イ：経験を主客分離以前から考える問題と、気分の真偽を道徳的に承認する問題は異なる。ウ：この区別は資料の出発点そのものである。誤りを選ぶ問いなので、整合的な説明は正答にならない。
3. C. この組合せは不成立。エ：西田が問うのは概念的な主客分離より前の経験である。「区別後にのみ」という時間的限定が逆転している。イ：経験を主客分離以前から考える問題と、気分の真偽を道徳的に承認する問題は異なる。
4. D. この組合せは不成立。エ：西田が問うのは概念的な主客分離より前の経験である。「区別後にのみ」という時間的限定が逆転している。ア：西田は経験の構造に関する哲学的問題を立てているので、主観的判断の無謬性とは結び付かない。
Juiste combinatie. A: Het gaat om de structuur van ervaring, niet om een algemeen epistemisch voorrecht voor persoonlijke indrukken. B: Nishida's kennistheoretische uitgangspunt is geen onfeilbaarheidsregel voor subjectieve voorkeuren. C: Dit geeft de stof correct weer en vormt daarom een verdedigbare uitleg, niet de gevraagde fout.
1. A. Deze combinatie klopt niet. D: De beslissende fout is het woord ‘nadat’: Nishida's vroege argument betreft ervaring vóór de begripsmatige scheiding tussen subject en object. C: Dit geeft de stof correct weer en vormt daarom een verdedigbare uitleg, niet de gevraagde fout.
2. B. Juiste combinatie. A: Het gaat om de structuur van ervaring, niet om een algemeen epistemisch voorrecht voor persoonlijke indrukken. B: Nishida's kennistheoretische uitgangspunt is geen onfeilbaarheidsregel voor subjectieve voorkeuren. C: Dit geeft de stof correct weer en vormt daarom een verdedigbare uitleg, niet de gevraagde fout.
3. C. Deze combinatie klopt niet. D: De beslissende fout is het woord ‘nadat’: Nishida's vroege argument betreft ervaring vóór de begripsmatige scheiding tussen subject en object. B: Nishida's kennistheoretische uitgangspunt is geen onfeilbaarheidsregel voor subjectieve voorkeuren.
4. D. Deze combinatie klopt niet. D: De beslissende fout is het woord ‘nadat’: Nishida's vroege argument betreft ervaring vóór de begripsmatige scheiding tussen subject en object. A: Het gaat om de structuur van ervaring, niet om een algemeen epistemisch voorrecht voor persoonlijke indrukken.
Denkersprofielen: Nishida Kitarō ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗National Diet Library of Japan ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 13 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 7
資料G（創作の場面）: 人に温かく接すると自称しながら共同の礼を軽視する人物と、形式を守るだけで他者に無関心な人物がいた。

孔子の仁と礼の関係からみて最も適切な判断はどれか。

Kies een antwoordA仁さえ感情として主張すれば具体的な振る舞いはすべて不要となる。B仁の中心は他者への配慮と無関係な独居であり、関係性は学問の邪魔となる。C礼は法家の刑罰制度だけを指すため、人への配慮と同時には論じられない。D仁を単なる気分に、礼を空疎な作法に還元せず、倫理的関係と具体的行為をともに問う。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 7
Bron G (origineel scenario): de een zegt menselijkheid te voelen, maar negeert gezamenlijke rituelen; een ander voert rituelen mechanisch uit en verwaarloost zijn medemensen.

Welke beoordeling geeft de verhouding tussen ren en li het best weer?

Kies een antwoordAEnkel verklaren menselijkheid te voelen, maakt concreet handelen volledig overbodig.BRen betekent vooral eenzame onthechting zonder aandacht voor andere mensen.CLi duidt alleen op strafrechtelijke sancties van de legalisten en mag niet naast menselijkheid worden bezien.DNoch menselijke betrokkenheid, noch rituele gepastheid mag worden gereduceerd tot leeg sentiment of levenloze vorm.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
適切。孔子の仁は人間関係の徳を、礼はその行為と秩序を扱う。二つを引き離して極端化しない点が重要だ。
1. A. 不適切。孔子は徳を身につける行いを論じる。内心の宣言だけで礼や行動を無効にすることはできない。
2. B. 不適切。仁は対人倫理の概念である。人との関係を削除すると資料が問いかける徳の内容が失われる。
3. C. 不適切。孔子の礼は行動様式や社会関係の規範である。刑罰一語への置換は礼の学習と実践を消す。
4. D. 適切。孔子の仁は人間関係の徳を、礼はその行為と秩序を扱う。二つを引き離して極端化しない点が重要だ。
Juist. Ren betreft deugd in relaties en li de door oefening gevormde uitdrukking daarvan in handelen; beide worden door een eenzijdige reductie vertekend.
1. A. Dit alternatief is onjuist. Verklaarde gevoelens vervangen geen door oefening gevormd handelen; de spanning in het scenario laat dat zien.
2. B. Dit alternatief is onjuist. Ren betreft ethische betrekkingen; het losmaken van anderen schrapt precies het vraagstuk waarop het begrip betrekking heeft.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Rituele gepastheid is niet hetzelfde als strafrechtelijke bestraffing; die verwisseling verhult haar vormende functie.
4. D. Juist. Ren betreft deugd in relaties en li de door oefening gevormde uitdrukking daarvan in handelen; beide worden door een eenzijdige reductie vertekend.
Denkersprofielen: Confucius ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 14 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 7
資料G（創作の場面）: 人に温かく接すると自称しながら共同の礼を軽視する人物と、形式を守るだけで他者に無関心な人物がいた。

資料Gを用いた孔子理解として成立する組合せはどれか。ア. 礼は法家の刑罰制度だけを指すため、人への配慮と同時には論じられない。イ. 仁と礼をめぐる議論は、私的な感情だけでなく社会的な実践の評価を含む。ウ. 仁を単なる気分に、礼を空疎な作法に還元せず、倫理的関係と具体的行為をともに問う。エ. 仁の中心は他者への配慮と無関係な独居であり、関係性は学問の邪魔となる。

Kies een antwoordAウ、エBア、イCイ、ウDア、ウ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 7
Bron G (origineel scenario): de een zegt menselijkheid te voelen, maar negeert gezamenlijke rituelen; een ander voert rituelen mechanisch uit en verwaarloost zijn medemensen.

Welke combinatie strookt met een verdedigbare lezing van bron G? A. Li duidt alleen op strafrechtelijke sancties van de legalisten en mag niet naast menselijkheid worden bezien. B. De verhouding tussen ren en li betreft zowel zichtbaar gedrag als innerlijke gezindheid. C. Noch menselijke betrokkenheid, noch rituele gepastheid mag worden gereduceerd tot leeg sentiment of levenloze vorm. D. Ren betekent vooral eenzame onthechting zonder aandacht voor andere mensen.

Kies een antwoordAC en DBA en BCB en CDA en C
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: C.
正しい組合せ。イ：徳を行動から切り離さない点が二人の人物への批判を支える。ウ：孔子の仁は人間関係の徳を、礼はその行為と秩序を扱う。二つを引き離して極端化しない点が重要だ。
1. A. この組合せは不成立。エ：仁は対人倫理の概念である。人との関係を削除すると資料が問いかける徳の内容が失われる。イ：徳を行動から切り離さない点が二人の人物への批判を支える。
2. B. この組合せは不成立。ア：孔子の礼は行動様式や社会関係の規範である。刑罰一語への置換は礼の学習と実践を消す。ウ：孔子の仁は人間関係の徳を、礼はその行為と秩序を扱う。二つを引き離して極端化しない点が重要だ。
3. C. 正しい組合せ。イ：徳を行動から切り離さない点が二人の人物への批判を支える。ウ：孔子の仁は人間関係の徳を、礼はその行為と秩序を扱う。二つを引き離して極端化しない点が重要だ。
4. D. この組合せは不成立。ア：孔子の礼は行動様式や社会関係の規範である。刑罰一語への置換は礼の学習と実践を消す。イ：徳を行動から切り離さない点が二人の人物への批判を支える。
Juiste combinatie. B: Dit verband helpt verklaren waarom zowel een holle betuiging van zorg als leeg ritualisme ontoereikend is. C: Ren betreft deugd in relaties en li de door oefening gevormde uitdrukking daarvan in handelen; beide worden door een eenzijdige reductie vertekend.
1. A. Deze combinatie klopt niet. D: Ren betreft ethische betrekkingen; het losmaken van anderen schrapt precies het vraagstuk waarop het begrip betrekking heeft. B: Dit verband helpt verklaren waarom zowel een holle betuiging van zorg als leeg ritualisme ontoereikend is.
2. B. Deze combinatie klopt niet. A: Rituele gepastheid is niet hetzelfde als strafrechtelijke bestraffing; die verwisseling verhult haar vormende functie. C: Ren betreft deugd in relaties en li de door oefening gevormde uitdrukking daarvan in handelen; beide worden door een eenzijdige reductie vertekend.
3. C. Juiste combinatie. B: Dit verband helpt verklaren waarom zowel een holle betuiging van zorg als leeg ritualisme ontoereikend is. C: Ren betreft deugd in relaties en li de door oefening gevormde uitdrukking daarvan in handelen; beide worden door een eenzijdige reductie vertekend.
4. D. Deze combinatie klopt niet. A: Rituele gepastheid is niet hetzelfde als strafrechtelijke bestraffing; die verwisseling verhult haar vormende functie. B: Dit verband helpt verklaren waarom zowel een holle betuiging van zorg als leeg ritualisme ontoereikend is.
Denkersprofielen: Confucius ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 15 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 8
資料H（創作の授業）: 目の前の出来事をよく調べて理を求める方法と、古典の言葉から先王の制度を読み戻す方法とを比較する。

二つの読書法の対比を正しく示したものはどれか。

Kies een antwoordA朱熹の格物致知は理の探究に関わり、徂徠の古文辞学は古代の言語と制度の再読に重点を置く。B朱熹は先王の礼楽という言葉を一切理解せず、徂徠は古語を全く読まなかった。C徂徠は朱熹の性即理をそのまま唯一の統治方法として繰り返した。D格物とは現実の事物を避け、個人の好みだけに従うことを意味する。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 8
Bron H (origineel klasvoorbeeld): vergelijk het onderzoeken van concrete dingen om het beginsel te begrijpen met het via klassieke taal reconstrueren van instellingen van vroegere koningen.

Welke uitspraak maakt het scherpste onderscheid tussen de twee onderzoeksprogramma's?

Kies een antwoordAZhu Xi onderzoekt dingen om li te doorgronden; Sorai's filologie herleest oude woordbetekenissen en instellingen.BZhu Xi wist niets van oude rituelen en Sorai weigerde oude taal te lezen.CSorai herhaalde Zhu Xi's opvatting dat natuur het beginsel is als zijn enige politieke methode.DDingen onderzoeken betekent de dingen vermijden en uitsluitend de persoonlijke smaak volgen.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: A.
適切。両者とも学問を重んじるが、何を知の中心に据えるかが異なる。単に「古典を使う」で止めては対比にならない。
1. A. 適切。両者とも学問を重んじるが、何を知の中心に据えるかが異なる。単に「古典を使う」で止めては対比にならない。
2. B. 不適切。極端な否定が誤りである。どちらも古典の伝統に関わるが、その解釈方法と政治的含意が異なる。
3. C. 不適切。徂徠は内面道徳の完成だけに政治を帰す考えを批判した。両者を同じ体系の反復とするのは違いを消す。
4. D. 不適切。格物は事物の理を窮める方向へ学ぶ。対象を避けることは「物」に向かう学習と矛盾する。
Juist. Beiden waarderen studie, maar het verschil ligt tussen de rol van het beginsel en het reconstrueren van de institutionele taal van oude koningen.
1. A. Juist. Beiden waarderen studie, maar het verschil ligt tussen de rol van het beginsel en het reconstrueren van de institutionele taal van oude koningen.
2. B. Dit alternatief is onjuist. Beide denkers gingen op verschillende manieren met de klassieke erfenis om; beweren dat een van hen die volledig niet kende, verzint een absolute breuk.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Sorai's kritiek op innerlijke morele volmaaktheid sluit uit dat hij slechts Zhu Xi herhaalde.
4. D. Dit alternatief is onjuist. Het werkwoord richt zich op de dingen en hun structuren, niet ervan af naar willekeurige voorkeuren.
Denkersprofielen: Zhu Xi ↗Ogyū Sorai ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 16 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 8
資料H（創作の授業）: 目の前の出来事をよく調べて理を求める方法と、古典の言葉から先王の制度を読み戻す方法とを比較する。

資料Hを読む際の注意として正しいものを組み合わせよ。ア. 格物とは現実の事物を避け、個人の好みだけに従うことを意味する。イ. 朱熹の格物致知は理の探究に関わり、徂徠の古文辞学は古代の言語と制度の再読に重点を置く。ウ. 先秦の原典、宋代の朱熹、江戸期の徂徠には著作時期の違いがある。エ. 朱熹は先王の礼楽という言葉を一切理解せず、徂徠は古語を全く読まなかった。

Kies een antwoordAイ、ウBイ、エCア、ウDア、イ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 8
Bron H (origineel klasvoorbeeld): vergelijk het onderzoeken van concrete dingen om het beginsel te begrijpen met het via klassieke taal reconstrueren van instellingen van vroegere koningen.

Welke aandachtspunten zijn terecht bij het vergelijken van de bronnen in H? A. Dingen onderzoeken betekent de dingen vermijden en uitsluitend de persoonlijke smaak volgen. B. Zhu Xi onderzoekt dingen om li te doorgronden; Sorai's filologie herleest oude woordbetekenissen en instellingen. C. Klassieken van vóór de Qin, Zhu Xi uit de Songperiode en Sorai uit de Edoperiode behoren tot verschillende perioden van receptie en herinterpretatie. D. Zhu Xi wist niets van oude rituelen en Sorai weigerde oude taal te lezen.

Kies een antwoordAB en CBB en DCA en CDA en B
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: A.
正しい組合せ。イ：両者とも学問を重んじるが、何を知の中心に据えるかが異なる。単に「古典を使う」で止めては対比にならない。ウ：歴史上の順序を追うと「同じ古典を読むこと」と「同じ時代に同じ主張をすること」が別だとわかる。
1. A. 正しい組合せ。イ：両者とも学問を重んじるが、何を知の中心に据えるかが異なる。単に「古典を使う」で止めては対比にならない。ウ：歴史上の順序を追うと「同じ古典を読むこと」と「同じ時代に同じ主張をすること」が別だとわかる。
2. B. この組合せは不成立。エ：極端な否定が誤りである。どちらも古典の伝統に関わるが、その解釈方法と政治的含意が異なる。ウ：歴史上の順序を追うと「同じ古典を読むこと」と「同じ時代に同じ主張をすること」が別だとわかる。
3. C. この組合せは不成立。ア：格物は事物の理を窮める方向へ学ぶ。対象を避けることは「物」に向かう学習と矛盾する。イ：両者とも学問を重んじるが、何を知の中心に据えるかが異なる。単に「古典を使う」で止めては対比にならない。
4. D. この組合せは不成立。ア：格物は事物の理を窮める方向へ学ぶ。対象を避けることは「物」に向かう学習と矛盾する。ウ：歴史上の順序を追うと「同じ古典を読むこと」と「同じ時代に同じ主張をすること」が別だとわかる。
Juiste combinatie. B: Beiden waarderen studie, maar het verschil ligt tussen de rol van het beginsel en het reconstrueren van de institutionele taal van oude koningen. C: Door de perioden te onderscheiden voorkomt u dat latere commentaren en kritieken worden aangezien voor uitspraken van de oorspronkelijke klassieke auteurs.
1. A. Juiste combinatie. B: Beiden waarderen studie, maar het verschil ligt tussen de rol van het beginsel en het reconstrueren van de institutionele taal van oude koningen. C: Door de perioden te onderscheiden voorkomt u dat latere commentaren en kritieken worden aangezien voor uitspraken van de oorspronkelijke klassieke auteurs.
2. B. Deze combinatie klopt niet. D: Beide denkers gingen op verschillende manieren met de klassieke erfenis om; beweren dat een van hen die volledig niet kende, verzint een absolute breuk. C: Door de perioden te onderscheiden voorkomt u dat latere commentaren en kritieken worden aangezien voor uitspraken van de oorspronkelijke klassieke auteurs.
3. C. Deze combinatie klopt niet. A: Het werkwoord richt zich op de dingen en hun structuren, niet ervan af naar willekeurige voorkeuren. B: Beiden waarderen studie, maar het verschil ligt tussen de rol van het beginsel en het reconstrueren van de institutionele taal van oude koningen.
4. D. Deze combinatie klopt niet. A: Het werkwoord richt zich op de dingen en hun structuren, niet ervan af naar willekeurige voorkeuren. C: Door de perioden te onderscheiden voorkomt u dat latere commentaren en kritieken worden aangezien voor uitspraken van de oorspronkelijke klassieke auteurs.
Denkersprofielen: Zhu Xi ↗Ogyū Sorai ↗

Bronnen: 文部科学省 ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 17 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 9
資料I（本稿の要約）: 統治者が細部まで手を加え続ければ、かえって人々の営みを乱すことがある。強い作為を控える道を考える。

『老子』の無為について、資料Iから排除すべき理解はどれか。

Kies een antwoordA無為は、作為的な統制の害を考えるための統治上の概念として読める。B自然はスローガンとしての無責任さではなく、自ずからそうなる働きに目を向ける語である。C『老子』の形成史は複雑であり、単一の著者の個人的回想だけと断定できない。D無為とは、あらゆる行政活動を永久に停止して責任を放棄することである。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 9
Bron I (originele samenvatting): een functionaris die in elk detail ingrijpt, kan juist de activiteiten verstoren die het bestuur wil ondersteunen.

Welke interpretatie van wuwei moet op grond van bron I worden verworpen?

Kies een antwoordANiet-handelen kan worden gelezen als politieke kritiek op dwingend bestuur.BZiran betreft wat vanzelf gebeurt, geen leus van onverschilligheid.CDe Daodejing heeft een complexe tekstgeschiedenis en mag niet zonder voorbehoud worden beschouwd als de autobiografie van één auteur.DWuwei vereist dat alle openbare activiteiten voorgoed stoppen en alle verantwoordelijkheid wordt opgegeven.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: D.
誤りを指摘できる。「過剰な作為を控える」と「何もしない」は同じでない。無為を全面的な怠慢に読み替えるのは典型的な過剰解釈だ。
1. A. 適切な説明なので、誤りとして選ばない。資料は統治のしすぎが招く問題を示している。これは否定される解釈ではなく本文に合う。
2. B. 適切な説明なので、誤りとして選ばない。自ずからそうなるという理解は無為の解釈と結びつく。放任だけを意味させない点も適切だ。
3. C. 適切な説明なので、誤りとして選ばない。思想の内容と史料の帰属は別の検討を要する。単純な自伝説を避ける注意は妥当だ。
4. D. 誤りを指摘できる。「過剰な作為を控える」と「何もしない」は同じでない。無為を全面的な怠慢に読み替えるのは典型的な過剰解釈だ。
Juist. Dwingende beïnvloeding beperken is niet hetzelfde als onverantwoordelijkheid of algehele stilstand goedkeuren.
1. A. Dit alternatief is onjuist. De lezing volgt de waarschuwing van de passage tegen te veel ingrijpen.
2. B. Dit alternatief is onjuist. Deze interpretatie erkent spontaniteit zonder die simpelweg met verwaarlozing gelijk te stellen.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Onzekerheid over het auteurschap is een historische kanttekening, geen onjuiste beschrijving van de leerstelling.
4. D. Juist. Dwingende beïnvloeding beperken is niet hetzelfde als onverantwoordelijkheid of algehele stilstand goedkeuren.
Denkersprofielen: Laozi (textual tradition) ↗

Bronnen: 大学入試センター ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 18 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 9
資料I（本稿の要約）: 統治者が細部まで手を加え続ければ、かえって人々の営みを乱すことがある。強い作為を控える道を考える。

無為の理解として妥当な記述をア～エから選びなさい。ア. 自然はスローガンとしての無責任さではなく、自ずからそうなる働きに目を向ける語である。イ. 無為は、作為的な統制の害を考えるための統治上の概念として読める。ウ. 無為とは、あらゆる行政活動を永久に停止して責任を放棄することである。エ. 過度の介入を批判することと、あらゆる判断を廃止することを同一視してはならない。

Kies een antwoordAイ、ウ、エBア、イ、ウCア、イ、エDア、ウ、エ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 9
Bron I (originele samenvatting): een functionaris die in elk detail ingrijpt, kan juist de activiteiten verstoren die het bestuur wil ondersteunen.

Kies de verdedigbare lezingen van niet-handelen uit A tot en met D. A. Ziran betreft wat vanzelf gebeurt, geen leus van onverschilligheid. B. Niet-handelen kan worden gelezen als politieke kritiek op dwingend bestuur. C. Wuwei vereist dat alle openbare activiteiten voorgoed stoppen en alle verantwoordelijkheid wordt opgegeven. D. Kritiek op overdreven ingrijpen mag niet worden omgezet in afschaffing van elk oordeel.

Kies een antwoordAB, C en DBA, B en CCA, B en DDA, C en D
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: C.
正しい組合せ。ア：自ずからそうなるという理解は無為の解釈と結びつく。放任だけを意味させない点も適切だ。イ：資料は統治のしすぎが招く問題を示している。これは否定される解釈ではなく本文に合う。エ：無為の意味は「しない」という字面だけから決まらない。資料が示す統治への批判を読む必要がある。
1. A. この組合せは不成立。ウ：「過剰な作為を控える」と「何もしない」は同じでない。無為を全面的な怠慢に読み替えるのは典型的な過剰解釈だ。ア：自ずからそうなるという理解は無為の解釈と結びつく。放任だけを意味させない点も適切だ。
2. B. この組合せは不成立。ウ：「過剰な作為を控える」と「何もしない」は同じでない。無為を全面的な怠慢に読み替えるのは典型的な過剰解釈だ。エ：無為の意味は「しない」という字面だけから決まらない。資料が示す統治への批判を読む必要がある。
3. C. 正しい組合せ。ア：自ずからそうなるという理解は無為の解釈と結びつく。放任だけを意味させない点も適切だ。イ：資料は統治のしすぎが招く問題を示している。これは否定される解釈ではなく本文に合う。エ：無為の意味は「しない」という字面だけから決まらない。資料が示す統治への批判を読む必要がある。
4. D. この組合せは不成立。ウ：「過剰な作為を控える」と「何もしない」は同じでない。無為を全面的な怠慢に読み替えるのは典型的な過剰解釈だ。イ：資料は統治のしすぎが招く問題を示している。これは否定される解釈ではなく本文に合う。
Juiste combinatie. A: De interpretatie erkent spontaniteit zonder die simpelweg met verwaarlozing gelijk te stellen. B: De lezing volgt de waarschuwing van de passage tegen te veel ingrijpen. D: Het volledige argument lezen corrigeert de simplistische letterlijke uitleg van niet-handelen als nooit iets doen.
1. A. Deze combinatie klopt niet. C: Dwingende beïnvloeding beperken is niet hetzelfde als onverantwoordelijkheid of algehele stilstand goedkeuren. A: Deze interpretatie erkent spontaniteit zonder die simpelweg met verwaarlozing gelijk te stellen.
2. B. Deze combinatie klopt niet. C: Dwingende beïnvloeding beperken is niet hetzelfde als onverantwoordelijkheid of algehele stilstand goedkeuren. D: Het volledige argument lezen corrigeert de simplistische letterlijke uitleg van niet-handelen als nooit iets doen.
3. C. Juiste combinatie. A: De interpretatie erkent spontaniteit zonder die simpelweg met verwaarlozing gelijk te stellen. B: De lezing volgt de waarschuwing van de passage tegen te veel ingrijpen. D: Het volledige argument lezen corrigeert de simplistische letterlijke uitleg van niet-handelen als nooit iets doen.
4. D. Deze combinatie klopt niet. C: Dwingende beïnvloeding beperken is niet hetzelfde als onverantwoordelijkheid of algehele stilstand goedkeuren. B: De lezing volgt de waarschuwing van de passage tegen te veel ingrijpen.
Denkersprofielen: Laozi (textual tradition) ↗

Bronnen: 大学入試センター ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 19 / 20 bronnenlezing

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 10
資料J（創作の政策会議）: 「役職に伴う権限と実際の仕事を点検する規則をつくるべきだ」。別の参加者は「統治者の徳の模範だけで十分だ」と反論した。

韓非の立場を誤解せずに捉えたものはどれか。

Kies een antwoordA法は適用の基準、術は官僚を扱う技法、勢は職位の権力に関わる。B法は君主のその日の気分だけに従って変わる、共有不能な私的感情である。C術とは、統治者の思いやりを歌にして暗唱させる詩作教育だけである。D勢は全ての人に等しく備わる内面の仁であり、職位と無関係である。

PARALLELLE VERTALING · japan passage 10
Bron J (origineel beleidsdebat): de ene spreker verlangt duidelijke maatstaven voor ambten en plichten; een ander stelt dat voorbeeldige persoonlijke deugd alleen voldoende is.

Welke beschrijving begrijpt Han Fei zonder zijn begrippen door elkaar te halen?

Kies een antwoordAFa gaat over normen, shu over technieken om functionarissen te besturen en shi over de macht van de positie.BFa is de wisselende persoonlijke stemming van de heerser, die onmogelijk als algemene norm kan dienen.CShu is niets meer dan ambtenaren leren poëzie over de goedheid van de vorst op te zeggen.DShi is innerlijke ren die iedereen ongeacht ambt in gelijke mate bezit.
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: A.
適切。資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。
1. A. 適切。資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。
2. B. 不適切。法は公に示せる基準の問題である。個人的気分へ還元すると秩序を安定させる論拠を失う。
3. C. 不適切。術は管理と検証に関わる。詩の暗唱と取り違えると役人の働きを調べる技法という機能が見えない。
4. D. 不適切。勢の要点は職位が持つ力である。人格的な仁に置き換えると政策会議の権限問題を説明できない。
Juist. De drie begrippen beantwoorden verschillende aspecten van een institutioneel vraagstuk: normen, toezicht en gezag uit positie vervullen ieder een eigen functie.
1. A. Juist. De drie begrippen beantwoorden verschillende aspecten van een institutioneel vraagstuk: normen, toezicht en gezag uit positie vervullen ieder een eigen functie.
2. B. Dit alternatief is onjuist. Het begrip vraagt om toepasbare normen; willekeurige persoonlijke gevoelens zijn daarmee in strijd.
3. C. Dit alternatief is onjuist. Bestuurlijke techniek gaat over toezicht, niet uitsluitend over esthetische vorming van de gevoelens van een vorst.
4. D. Dit alternatief is onjuist. Macht uit positie is institutioneel van aard, geen universele morele deugd.
Denkersprofielen: Han Fei ↗Confucius ↗

Bronnen: 大学入試センター ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗
JAPAN · 20 / 20 combinatievraag

OORSPRONKELIJKE REDACTIONELE PASSAGE · japan passage 10
資料J（創作の政策会議）: 「役職に伴う権限と実際の仕事を点検する規則をつくるべきだ」。別の参加者は「統治者の徳の模範だけで十分だ」と反論した。

韓非と儒家の統治論の対比について妥当な組合せはどれか。ア. 法は適用の基準、術は官僚を扱う技法、勢は職位の権力に関わる。イ. 勢は全ての人に等しく備わる内面の仁であり、職位と無関係である。ウ. 韓非と孔子を比較するには、国家の秩序を何によって支えるかという共通の問いを定める。エ. 術とは、統治者の思いやりを歌にして暗唱させる詩作教育だけである。

Kies een antwoordAウ、エBイ、ウCア、ウDイ、エ

PARALLELLE VERTALING · japan passage 10
Bron J (origineel beleidsdebat): de ene spreker verlangt duidelijke maatstaven voor ambten en plichten; een ander stelt dat voorbeeldige persoonlijke deugd alleen voldoende is.

Welke beweringen onderscheiden institutioneel bestuur terecht van morele zelfcultivering? A. Fa gaat over normen, shu over technieken om functionarissen te besturen en shi over de macht van de positie. B. Shi is innerlijke ren die iedereen ongeacht ambt in gelijke mate bezit. C. Een zinvolle vergelijking met Confucius houdt het probleem van politieke orde constant. D. Shu is niets meer dan ambtenaren leren poëzie over de goedheid van de vorst op te zeggen.

Kies een antwoordAC en DBB en CCA en CDB en D
Lees de uitwerking en de motivering bij elke antwoordmogelijkheid

Juiste antwoord: C.
正しい組合せ。ア：資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。ウ：人柄に基づく教化と制度上の仕組みの相違を問えば、単なる人名当てを越えられる。
1. A. この組合せは不成立。エ：術は管理と検証に関わる。詩の暗唱と取り違えると役人の働きを調べる技法という機能が見えない。ア：資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。
2. B. この組合せは不成立。イ：勢の要点は職位が持つ力である。人格的な仁に置き換えると政策会議の権限問題を説明できない。ア：資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。
3. C. 正しい組合せ。ア：資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。ウ：人柄に基づく教化と制度上の仕組みの相違を問えば、単なる人名当てを越えられる。
4. D. この組合せは不成立。イ：勢の要点は職位が持つ力である。人格的な仁に置き換えると政策会議の権限問題を説明できない。エ：術は管理と検証に関わる。詩の暗唱と取り違えると役人の働きを調べる技法という機能が見えない。ア：資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。ウ：人柄に基づく教化と制度上の仕組みの相違を問えば、単なる人名当てを越えられる。
Juiste combinatie. A: De drie begrippen beantwoorden verschillende aspecten van een institutioneel vraagstuk: normen, toezicht en gezag uit positie vervullen ieder een eigen functie. C: Het contrast betreft moreel-rituele vorming tegenover formele bestuurlijke instrumenten, niet een willekeurige vergelijking van stromingen.
1. A. Deze combinatie klopt niet. D: Bestuurlijke techniek gaat over toezicht, niet uitsluitend over esthetische vorming van de gevoelens van een vorst. A: De drie begrippen beantwoorden verschillende aspecten van een institutioneel vraagstuk: normen, toezicht en gezag uit positie vervullen ieder een eigen functie.
2. B. Deze combinatie klopt niet. B: Macht uit positie is institutioneel van aard, geen universele morele deugd. A: De drie begrippen beantwoorden verschillende aspecten van een institutioneel vraagstuk: normen, toezicht en gezag uit positie vervullen ieder een eigen functie.
3. C. Juiste combinatie. A: De drie begrippen beantwoorden verschillende aspecten van een institutioneel vraagstuk: normen, toezicht en gezag uit positie vervullen ieder een eigen functie. C: Het contrast betreft moreel-rituele vorming tegenover formele bestuurlijke instrumenten, niet een willekeurige vergelijking van stromingen.
4. D. Deze combinatie klopt niet. B: Macht uit positie is institutioneel van aard, geen universele morele deugd. D: Bestuurlijke techniek gaat over toezicht, niet uitsluitend over esthetische vorming van de gevoelens van een vorst. A: De drie begrippen beantwoorden verschillende aspecten van een institutioneel vraagstuk: normen, toezicht en gezag uit positie vervullen ieder een eigen functie. C: Het contrast betreft moreel-rituele vorming tegenover formele bestuurlijke instrumenten, niet een willekeurige vergelijking van stromingen.
Denkersprofielen: Han Fei ↗Confucius ↗

Bronnen: 大学入試センター ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗Stanford Encyclopedia of Philosophy ↗SEP ↗SEP ↗

Studieonderdeel: Bekijk het volledige leestraject ↗

Antwoordmodel en toelichtingen

Japan · 大学入学共通テスト

1. B.
適切。印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
2. D.
正しい組合せ。ア：共に身体を重視しても真言密教と禅の修行論には固有の教理がある。似た実践形式から完全な同義を導けない。エ：印・真言・観想は身・口・意の働きに対応する。即身成仏を死後だけの出来事としない点が読みどころである。
3. A.
適切。道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
4. D.
正しい組合せ。ア：身体が関わるという共通点だけでは、異なる宗派の用語が同じ主張だとはいえない。イ：道元の修証一等は実践そのものの意味を問い直す。悟りに至る技術として坐禅を単純化する読みを退ける。
5. B.
適切。文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
6. D.
正しい組合せ。ア：同じ古典を読む事実と、同じ結論に至ることは別である。徂徠の批判点はその差を示す。ウ：文献を読むのは語句の暗記が目的ではない。礼楽・制度が政治に果たす働きを再構成する点が徂徠の特徴である。
7. D.
適切。宣長の批判は漢意を先に押しつける読み方に向かう。あらゆる思考を拒否する立場ではない。
8. D.
正しい組合せ。ア：宣長の批判は漢意を先に押しつける読み方に向かう。あらゆる思考を拒否する立場ではない。ウ：共通する文献学的方法だけで思想的同一性は導けない。何を、何のために読むかが重要になる。
9. B.
適切。冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
10. D.
正しい組合せ。ウ：理念の提示と社会的現実の証明を分けることは、近代思想の史料を読む基本となる。エ：冒頭の平等論は教育不要という結論ではない。学問と自立の課題を結びつけて初めて資料を理解できる。
11. D.
誤りを指摘できる。西田が問うのは概念的な主客分離より前の経験である。「区別後にのみ」という時間的限定が逆転している。
12. B.
正しい組合せ。ア：西田は経験の構造に関する哲学的問題を立てているので、主観的判断の無謬性とは結び付かない。イ：経験を主客分離以前から考える問題と、気分の真偽を道徳的に承認する問題は異なる。ウ：この区別は資料の出発点そのものである。誤りを選ぶ問いなので、整合的な説明は正答にならない。
13. D.
適切。孔子の仁は人間関係の徳を、礼はその行為と秩序を扱う。二つを引き離して極端化しない点が重要だ。
14. C.
正しい組合せ。イ：徳を行動から切り離さない点が二人の人物への批判を支える。ウ：孔子の仁は人間関係の徳を、礼はその行為と秩序を扱う。二つを引き離して極端化しない点が重要だ。
15. A.
適切。両者とも学問を重んじるが、何を知の中心に据えるかが異なる。単に「古典を使う」で止めては対比にならない。
16. A.
正しい組合せ。イ：両者とも学問を重んじるが、何を知の中心に据えるかが異なる。単に「古典を使う」で止めては対比にならない。ウ：歴史上の順序を追うと「同じ古典を読むこと」と「同じ時代に同じ主張をすること」が別だとわかる。
17. D.
誤りを指摘できる。「過剰な作為を控える」と「何もしない」は同じでない。無為を全面的な怠慢に読み替えるのは典型的な過剰解釈だ。
18. C.
正しい組合せ。ア：自ずからそうなるという理解は無為の解釈と結びつく。放任だけを意味させない点も適切だ。イ：資料は統治のしすぎが招く問題を示している。これは否定される解釈ではなく本文に合う。エ：無為の意味は「しない」という字面だけから決まらない。資料が示す統治への批判を読む必要がある。
19. A.
適切。資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。
20. C.
正しい組合せ。ア：資料の争点は人格だけに統治を頼めるかである。三つの語を機能別に分けると韓非の回答が具体的になる。ウ：人柄に基づく教化と制度上の仕組みの相違を問えば、単なる人名当てを越えられる。

Examens, ideeën en bewijzen

Leestraject met bronverwijzingen

仏教の身体と修行

三密と即身成仏 · さんみつ・そくしんじょうぶつ

只管打坐・身心脱落 · しかんたざ・しんじんだつらく

同じ仏教ではない · ひかくのしかた

江戸古典学の方法

先王の道・古文辞学 · せんおうのみち・こぶんじがく

もののあはれとからごころ · もののあはれ・からごころ

二つの古典研究 · こてんのちがい

近代の実学と経験

実学と独立 · じつがく・どくりつじそん

純粋経験 · じゅんすいけいけん

場所の論理 · ばしょのろんり

東アジアの儒学

仁と礼 · じん・れい

性善と四端 · せいぜん・したん

朱熹の格物致知 · かくぶつちち

比較読解と史料批判

史料と帰属 · しりょうのぎんみ

法・術・勢の違い · ほう・じゅつ・せい

後世から過去を見る危険 · ひこう

Kernbegrippen, stemmen en argumenten

Oefenkaarten met kernbegrippen 15 kaarten

Wie verdedigde dit standpunt? 10 standpunten

Lezen. Vergelijken. Redeneren.

空海の思想として、資料Aから読み取れるものを一つ選べ。

Welke interpretatie van Kūkai volgt het best uit bron A?

資料Bにおける「修証一等」の説明として適切なものはどれか。

Welke interpretatie geeft de eenheid van beoefening en verwezenlijking het best weer?

荻生徂徠の方法と資料Cの関係を述べたものを選べ。

Welke beschrijving verbindt bron C het best met Ogyū Sorai?

「もののあはれ」を理解する上で最も慎重な読みはどれか。

Welke lezing doet het meest recht aan mono no aware?

資料Eを『学問のすゝめ』の問題意識に即して解釈せよ。

Interpreteer bron E in het licht van het betoog in An Encouragement of Learning.

西田幾多郎の初期の「純粋経験」を誤って説明したものはどれか。

Welke uitspraak geeft Nishida's vroege idee van zuivere ervaring onjuist weer?

孔子の仁と礼の関係からみて最も適切な判断はどれか。

Welke beoordeling geeft de verhouding tussen ren en li het best weer?

二つの読書法の対比を正しく示したものはどれか。

Welke uitspraak maakt het scherpste onderscheid tussen de twee onderzoeksprogramma's?

『老子』の無為について、資料Iから排除すべき理解はどれか。

Welke interpretatie van wuwei moet op grond van bron I worden verworpen?

韓非の立場を誤解せずに捉えたものはどれか。

Welke beschrijving begrijpt Han Fei zonder zijn begrippen door elkaar te halen?

Antwoordmodel en toelichtingen